Τζ. Μπλέικ: “Κατορθώματα” ενός θρύλου των κατασκόπων του Ψυχρού Πολέμου

«Για να προδώσεις, πρέπει να ανήκεις κάπου κι εγώ δεν αισθάνθηκα ποτέ ότι ανήκα σε κανέναν» είχε πει ο διπλός κατάσκοπος Τζορτζ Μπλέικ, το 2012, από τη Μόσχα όπου ζούσε γιορτάζοντας τα 90 του χρόνια. Από το 2007 στο στήθος του φορούσε το παράσημο του «Τάγματος της φιλίας» που του είχε απονείμει ο Βλάντιμιρ Πούτιν. Ο Μπλέικ για τη Μ. Βρετανία είναι ξεκάθαρα προδότης. Για τη Ρωσία ένας θρυλικός κατάσκοπος που τον τίμησαν με κάθε δυνατό τρόπο. Η δράση του είναι άξια μυθιστορήματος καθώς υπήρξε πρωταγωνιστής και για τις δύο πλευρές.

ΠΗΓΗ: ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

Πολέμησε στο δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο και στην Κορέα με τη Βρετανία, αλλά στη συνέχεια «έδωσε» πολύτιμους πράκτορες στο κομμουνιστικό στρατόπεδο. Φυλακίστηκε δύο φορές. Μία ως ήρωας και μία ως προδότης. Απέδρασε και διέσχισε καταζητούμενος όλη την Ευρώπη για να φθάσει τη Μόσχα.

Πολλοί από όσους αποκάλυψε εκτελέστηκαν, βασανίστηκαν και οι οικογένειές τους υπέφεραν. Συγχρόνως η CIA έχασε αναντικατάστατους διπλούς πράκτορες που δεν μπορούσε να αναπληρώσει, καθώς η διείσδυσή της στη Σοβιετική Ένωση ήταν σχεδόν ανύπαρκτη. 42 κατάσκοποι αποκαλύφθηκαν εξαιτίας του.

Το μεγάλο του όμως κατόρθωμα ήταν ότι ενημέρωσε τους σοβιετικούς για το τούνελ του Βερολίνου που είχαν δημιουργήσει οι σύμμαχοι για να υποκλέπτουν τις συνομιλίες. Σχεδόν επτά εκατομμύρια δολάρια και ένα τεράστιο κατασκευαστικό έργο 450 μέτρων, από το δυτικό ως το ανατολικό Βερολίνο, πήγε στράφι και χρησιμοποιήθηκε εναντίον τους.

Φυσικά στη ζωή του υπήρξαν πολλές γυναίκες, τρεις γάμοι, τέσσερα παιδιά, τρία στη Βρετανία και ένα στη Ρωσία, και ανατροπές άξιες ενός μοναδικού κατασκόπου που σημάδεψε τον Ψυχρό Πόλεμο.

Τα πρώτα χρόνια Ο Τζορτζ Μπλέικ γεννήθηκε στο Ρότερνταμ από μητέρα προτεστάντισσα και πατέρα σεφαραδίτη Εβραίο με βρετανική υπηκοότητα. Του έδωσαν το όνομα Τζορτζ προς τιμήν του Βασιλιά Γεωργίου του 5ου. Ο πατέρας του, Άλμπερτ Μπέχαρ, υπηρέτησε τον στρατό και μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο τιμήθηκε με το μετάλλιο «Αξιέπαινης θητείας. Πάντα έκρυβε την εβραϊκή καταγωγή του.

Το 1936, μετά τον θάνατο του πατέρα του ο Τζορτζ, σε ηλικία 13 ετών, πήγε στο Κάιρο για να ζήσει με την εύπορη θεία του και εκεί τελείωσε το σχολείο. Στο Κάιρο έκανε καλή παρέα με τον ξάδελφό του, Χένρι Κουριέλ, μετέπειτα ηγέτη του του κομμουνιστικού Δημοκρατικού Κινήματος για την Εθνική Απελευθέρωση. Ο Χένρι ήταν δέκα χρόνια μεγαλύτερος από τον Τζορτζ και όπως ο ίδιος είπε «η μαρξιστική ματιά του ξαδέλφου μου με επηρέασε σε διάφορες πλευρές της ζωής μου».

Ο Μπλέικ και η μητέρα του το 1953
Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος βρήκε τον Μπλέικ στην Ολλανδία. Φυλακίστηκε αλλά αφέθηκε ελεύθερος καθώς ήταν μόλις 17 ετών και τότε μπήκε στην αντίσταση ως ταχυδρόμος. Το 1942 προσπάθησε να το σκάσει από την Ολλανδία και με ένα περιπετειώδες ταξίδι μέσω Βελγίου, Γαλλίας, Ισπανίας και Γιβραλτάρ κατάφερε να φτάσει στο Λονδίνο τον Ιανουάριο του 1943.

Εκεί ξαναβρέθηκε με τη μητέρα και τις αδελφές του που είχαν φύγει από το Ρότερνταμ μόλις ξέσπασε ο πόλεμος. Εκείνη τη χρονιά η μητέρα τους αποφάσισε να αλλάξουν όνομα και το Μπέχαρ έγινε Μπλέικ.

Η πορεία από το ναυτικό στην Μυστική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΜΙ6)…
Ο νεαρός Μπλέικ μπήκε στο Βρετανικό Πολεμικό Ναυτικό και υπηρέτησε μέχρι το βαθμό του ανθυποπλοίαρχου. Εκεί στρατολογήθηκε από την ΜΙ6, στον «ολλανδικό» τομέα. Στη θητεία του στην υπηρεσία γνώρισε τη γραμματέα Ίρις Πικ και της έκανε πρόταση γάμου. Η οικογένεια της Πικ όμως χάλασε το ειδύλλιο όταν έμαθε για τις εβραϊκές ρίζες της οικογένειας του γαμπρού.

Το 1946 η ΜΙ6 τον έστειλε να αναλάβει τις ανακρίσεις των αξιωματικών του γερμανικού Ναυτικού που αιχμαλωτίστηκαν σε υποβρύχια U-boat. Την επόμενη χρονιά το Ναυτικό που διαπίστωσε τις δυνατότητες του Μπλέικ τον έστειλε για εκπαίδευση στις ξένες γλώσσες σε κολέγιο του Κέιμπριτζ. Εκεί μεταξύ άλλων έμαθε και ρωσικά.

Το 1948 η ΜΙ6 τον έστειλε στην Κορέα. Στη Σεούλ ο Μπλέικ δούλεψε ως μυστικός πράκτορας με βασικό στόχο να συγκεντρώνει πληροφορίες για την κομμουνιστική Νότια Κορέα, την Κίνα και στην Σοβιετική άπω ανατολή.

Το ξέσπασμα του πολέμου της Κορέας, το 1950, και η κατάληψη της Σεούλ από τον Κορεατικό Στρατό του Λαού είχε σαν αποτέλεσμα ο Μπλέικ μαζί με τους άλλους διπλωμάτες να βρεθούν στη φυλακή. Αρχικά στην Πιονγκγιάνγκ και μετά στον ποταμό Άμνοκ, στα σύνορα Βόρειας και Νότιας Κορέας. Αυτή η φυλάκιση άλλαξε τη ζωή του για πάντα.

«Έγινα κατάσκοπος εθελοντικά – Ένιωσα ότι ήμουν στη λάθος πλευρά»
Μέσα στη φυλακή ο Μπλέικ άρχισε να διαβάζει Μαρξ. Παράλληλα ζούσε τους βομβαρδισμούς των αμάχων. «Τεράστια αμερικανικά αεροπλάνα βομβάρδιζαν μικρά χωριά. Σκότωναν μικρά παιδιά, γυναίκες και γέρους αφού οι ενήλικες άντρες ήταν στο μέτωπο. Αισθανόμουν ντροπή που ανήκα στη συμμαχία των ισχυρών που επιτίθενται σε ανυπεράσπιστους ανθρώπους. Ένιωσα ότι ήμουν στη λάθος πλευρά. Η επικράτηση του Κομμουνισμού ήταν αυτό που χρειαζόταν για να σταματήσει ο πόλεμος», ανέφερε σε συνέντευξη του μερικά χρόνια αργότερα.

Σε μια μυστική συνάντηση με τους φύλακες προσφέρθηκε να εργαστεί ως κατάσκοπος της KGB. Το 1953 ο Μπλέικ επέστρεψε ως ήρωας της Κορέας στο Λονδίνο. Την επόμενη χρονιά παντρεύτηκε μια άλλη γραμματέα της ΜΙ6, την Γκίλιαν Άλαν. Η ζωή του κυλούσε κανονικά χωρίς κανείς να γνωρίζει ότι είχε γίνει διπλός κατάσκοπος.

Το 1955 η υπηρεσία τον έστειλε στο Βερολίνο και η τραγική ειρωνεία είναι ότι του ανατέθηκε η στρατολόγηση Σοβιετικών αξιωματούχων ως διπλών πρακτόρων υπέρ των Βρετανών. Την ίδια ώρα ο ίδιος ο Μπλέικ έστελνε αναφορές στα κεντρικά της KGB, στη Μόσχα, για κινήσεις Βρετανών πρακτόρων και τους ενημέρωνε αναλυτικά για τις αμερικανικές επιχειρήσεις!

Ο Μπλέικ αποκάλυψε στους Ρώσους την «Επιχείρηση Χρυσός». Οι δυτικοί σε συνεννόηση με πράκτορες στο Ανατολικό Βερολίνο έσκαψαν ένα τούνελ με σκοπό να παγιδεύσουν τα τηλέφωνα του Σοβιετικού Στρατού. Οι Σοβιετικοί άφησαν την επιχείρηση να ολοκληρωθεί και δεν έκαναν κάποια κίνηση προκειμένου να μην «κάψουν» τον άνθρωπό τους, τον Τζορτζ Μπλέικ. Περίμεναν τη μετάθεσή του, και τότε αποκάλυψαν το τούνελ.

Η προδοσία του Μπλέικ ακόμη δεν είχε γίνει γνωστή και οι δυτικές μυστικές υπηρεσίες αναρωτιόντουσαν πώς μυρίστηκαν την επιχείρηση οι Ρώσοι. Η αποκάλυψη αυτής της επιχείρησης στοίχισε πολύ στη φήμη της CIA και της ΜΙ6. Ο Μπλέικ συνέχιζε να προδίδει ονόματα πρακτόρων και να αισθάνεται ασφαλής.

Η υπηρεσία τον έστειλε στο Λίβανο όπου παρακολούθησε μαθήματα στο Middle East Centre for Arabic Studies. Όμως ο διπλός κατάσκοπος είχε μπει στο μικροσκόπιο των συναδέλφων του. Το 1961 η σύλληψη ενός Πολωνού αξιωματικού πληροφοριών, του Μίκαελ Γκολενιέφσκι, και η κατάθεσή του ήταν η αρχή για να ξετυλιχτεί το κουβάρι της προδοσίας του Μπλέικ.

Ο Μπλέικ συνελήφθη μόλις επέστρεψε από τον Λίβανο. Τρεις μέρες τον ανέκριναν διαρκώς. Με μεγάλη ευκολία, «σαν μην ήξερε τι μας έλεγε» είπαν οι ανακριτές, ο Μπλέικ διαβεβαίωσε ότι ούτε βασανίστηκε, ούτε απειλήθηκε από τους Βορειοκορεάτες. «Άλλαξα στρατόπεδο εθελοντικά» είπε ξεκινώντας την επίσημη κατάθεσή του στην MI6.

Η μεγάλη απόδραση
Ο Μπλέικ, τον Μάιο του 1961, καταδικάστηκε σε 42 χρόνια κάθειρξης και οδηγήθηκε στις φυλακές του Γουόρμγουντ Σκραμπς του Λονδίνου. Μετά από πέντε ήσυχα χρόνια ο Μπλέικ αποφάσισε να αποδράσει… ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗ ΣΥΝΑΡΠΑΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΠΗΓΗ