Τουρκία: Μια περιφερειακή υπερδύναμη ή μήπως ένας γίγαντας με γυάλινα πόδια;

Το 2020 παρουσιάστηκε, το τελευταίο διάστημα, ως έτος θεαματικής ανάκαμψης για την τουρκική οικονομία, ιδίως από τουρκικές επενδυτικές εταιρείες. Η ανάπτυξη της γείτονος άγγιξε το 1,9% του ΑΕΠ το δ’ τρίμηνο του 2019 και εκτιμάται να φτάσει το 3,5% ως το τέλος του έτους.

Γράφει ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ
ΠΗΓΗ: SLpress

Παραπέμποντας στις υψηλές επιδόσεις του τουρκικού χρηματοπιστωτικού συστήματος, ακόμα και διεθνή ΜΜΕ, όπως το Bloomberg, έπλεκαν διθυράμβους για την τουρκική οικονομία, τοποθετώντας την δίπλα στους πρωταθλητές της παγκόσμιας ανάπτυξης, ήτοι την Κίνα και τις Φιλιππίνες. Παρόλα αυτά, τα πράγματα δεν φαίνονται να είναι τόσο απλά και ρόδινα για τη γειτονική χώρα.

Σύμφωνα με ανάλυση του βρετανικού think-tank Chatham House, η Τουρκία επαναλαμβάνει τα λάθη που την οδήγησαν στα προβλήματα που αντιμετώπισε το 2018, με την πτώση της λίρας. Το πιο σημαντικό στοιχείο πίσω από την καταγραφόμενη ανάκαμψη της τουρκικής οικονομίας είναι ο φθηνός δανεισμός, που χρησιμοποιήθηκε για την «τόνωση της κατανάλωσης και της κατασκευαστικής άνθησης».

Πιο συγκεκριμένα, ο εγχώριος δανεισμός αυξήθηκε κατά μέσο όρο 13% το περασμένο έτος, με τη μεγαλύτερη αύξηση να παρατηρείται στα στεγαστικά δάνεια, που έφτασε το 600% το Δεκέμβριο. Η κεντρική τράπεζα της Τουρκίας ευνόησε την πιστωτική αυτή επέκταση μειώνοντας τα επιτόκια, αγοράζοντας ομόλογα σε λίρες και επιτρέποντας μεγαλύτερη μόχλευση στις τράπεζες ώστε να εκδίδουν περισσότερα δάνεια.

Τα χαμηλά επιτόκια δανεισμού και χαμηλά επιτόκια καταθέσεων, εν τω μεταξύ, ευνοούν την κατανάλωση έναντι της αποταμίευσης, τροφοδοτώντας αύξηση των στεγαστικών δανείων, πιστωτικών καρτών, συμβολαίων λίζινγκ οχημάτων και βεβαίως επιχειρηματικών δανείων. Με άλλα λόγια, η ένεση ρευστότητας στην τουρκική οικονομία δεν κατευθύνεται τόσο στην παραγωγικότητα ή τις παραγωγικές επενδύσεις, αλλά στην κατανάλωση και τους τζίρους κλάδων όπως το real estate.

Σημειωτέον, ότι η πιστωτική επέκταση είναι απόλυτα συνειδητή επιλογή του Ερντογάν και του επιτελείου του, καθώς ήταν ο ίδιος που απομάκρυνε τον διοικητή της κεντρικής τράπεζας Μουράτ Τσετίνκαγια, το καλοκαίρι του 2019, επειδή διαφωνούσε με αυτήν. ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΣΤΗΝ ΠΟΛΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΙΣ Δυσοίωνες προβλέψεις για την τουρκική λίρα