Τουρκία-Ερντογάν: Το… “φάντασμα” της Οθωμανικής αυτοκρατορίας τρομοκρατεί μέχρι το Κατάρ;

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλούν πληροφορίες οι οποίες θέλουν τις σχέσεις ανάμεσα στην Τουρκία και το Κατάρ να μην διάγουν και την καλύτερή τους φάση. Το Εμιράτο του Κατάρ που αποτέλεσε το στήριγμα της Τουρκίας του Ερντογάν στις πιο δύσκολες στιγμές, φέρεται να έχει αρχίσει νa ανησυχεί σφόδρα. Η ανησυχία επικεντρώνεται στην στρατιωτική εμπλοκή των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων με επίκεντρο τη βάση που απέκτησαν στη μικρή χώρα του Κόλπου και προ ενός έτους περίπου έγινε γνωστό ότι θα αποκτήσουν και δεύτερη

Η στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στο Κατάρ η οποία ξεκίνησε επισήμως με αμυντικό σύμφωνο που υπεγράφη στις αρχές του 2015, σύμφωνα με το οποίο στρατιωτικές δυνάμεις της μιας χώρας θα μπορούν να αναπτύσσονται σε στρατιωτικές βάσεις της άλλης, έχει προκαλέσει τη σφοδρή αντίδραση των σουνιτικών μοναρχιών της περιοχής, με τις οποίες το Κατάρ βρίσκεται σε ευθεία σύγκρουση.

Ο ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΗΣ ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑΣ
Η γενικότερη ενόχληση των αραβικών καθεστώτων από τη σχέση του Κατάρ με την Τουρκία, επικεντρώνεται αφενός στις σχέσεις αμφοτέρων με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, αλλά αφετέρου και στο ότι η κλιμακούμενη επιδίωξη της Άγκυρας για ανάμειξη στα τεκταινόμενα του Κόλπου, ορθώνει το “φάντασμα” της Οθωμανικής αυτοκρατορίας ενεργοποιώντας τα πλέον αρνητικά αντανακλαστικά...

Η οικονομική υποστήριξη της Μουσουλμανικής Αδελφότητας είναι ένα από τα προβληματικά σημεία στη διεθνή παρουσία του Εμιράτου, ευθέως σχετιζόμενο και με τις σχέσεις που διατηρεί με την Τουρκία. Ως γνωστόν, μέλος και βασικός υποστηρικτής των “Αδερφών Μουσουλμάνων” είναι ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Το ζήτημα αυτό όμως, εκτιμάται ότι μπορεί να έχει προκαλέσει τριβές ανάμεσα στην Ντόχα και την Άγκυρα. Παρότι το Εμιράτο χρηματοδοτεί αδρά τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν θεωρεί εαυτόν ως τον φυσικό της ηγέτη διεθνώς. Η πλευρά του Εμιράτου όμως, παρά τις καλές σχέσεις με την Τουρκία, δεν επιθυμεί η οργάνωση να αποκτήσει “τουρκικά χαρακτηριστικά“.

Παρατηρητές των εξελίξεων στην περιοχή εκτιμούν ότι ο Ερντογάν επιθυμεί να προωθήσει μια προσαρμοσμένη στις “τουρκικές ιδιαιτερότητες” εκδοχή του σουνιτικού Ισλάμ, τέτοια που θα εξυπηρετεί τον “μεγαλοϊδεατισμό” της χώρας και τη φιλοδοξία της να αποκαταστήσει την επιρροή της -τουλάχιστον- σε γεωγραφικές περιοχές που ανήκαν κάποτε στην Οθωμανική αυτοκρατορία…

ΤΑ ΤΟΥΡΚΙΚΑ ΣΤΡΑΤΕΥΜΑΤΑ ΣΕ ΑΠΟΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΡΟΛΟ
Όσον αφορά την φερόμενη ως ανησυχία τμήματος τουλάχιστον της ιθύνουσας ελίτ του Εμιράτου, αυτή αφορά το ενδεχόμενο η στρατιωτική παρουσία χρησιμοποιηθεί από την Τουρκία για να επιδιώξει να αποσπάσει εκβιαστικά περισσότερα οικονομικά οφέλη από το πλούσιο -λόγω παραγωγής και εμπορίας υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG: Liquefied Natural Gas)- Εμιράτο.

Η ανησυχία, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, φθάνει μέχρι το επίπεδο της ανησυχίας ενδεχόμενης συμμαχίας με πτέρυγα της οικογένειας Αλ Θάνι, που θα οδηγούσε μέχρι και σε ανατροπή του σημερινού της ηγέτη. Πρόκειται για την αντίστροφη κατάσταση αυτής στα τέλη του 2017, όταν οι τουρκικές δυνάμεις φέρονται να απέτρεψαν την εκδήλωση πραξικοπήματος κατά του της ηγεσίας του Εμιράτου…

Κατά συνέπεια, μια συμφωνία αμυντικής συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Κατάρ, η οποία ως καταρχήν στόχο είχε να ενδυναμώσει την αποτροπή του στρατιωτικά αδύναμου Κατάρ έναντι των αντιπάλων του και τη μείωση της εξάρτησης της ασφάλειάς του από τις ΗΠΑ των οποίων η πολιτική στην περιοχή θεωρείται “αμφιλεγόμενη” λόγω ιδιαίτερων σχέσεων με τις άλλες σουνιτικές μοναρχίες στον Κόλπο, αποκαλύπτει πλέον και τις δυνητικά αρνητικές για τη χώρα συνέπειές της.

Η στρατιωτική αδυναμία του Κατάρ είναι δεδομένη, παρά τις επενδύσεις εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων στην προμήθεια οπλικών συστημάτων τεχνολογίας αιχμής σε όλους τους κλάδους των ενόπλων δυνάμεων και την εισαγωγή υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας από το 2015.

Ενδεικτικά, διαθέτουν γερμανικά άρματα μάχης Leopard 2A7, αμερικανικά συστήματα πυροβολικού M142 HIMARS, αμερικανικά αντιαεροπορικά – αντιβαλλιστικά THAAD (παραγγέλθηκαν το 2014) και Patriot, κορυφαία μαχητικά αεροσκάφη F-15 (ΗΠΑ), EF-2000 Typhoon (ευρωπαϊκή κοινοπραξία), Rafale (Γαλλία), ενώ διαθέτει σύγχρονα πολεμικά πλοία κυρίων γαλλικής και βρετανικής ναυπήγησης, κ.λπ.

Υπενθυμίζεται, ότι κατά την τελευταία οξύτατη οικονομική κρίση στην Τουρκία, στα μέσα Αυγούστου του 2018, με αφορμή την κατάρρευση της αξίας του εθνικού της νομίσματος, ο Εμίρης του Κατάρ, σεΐχης Ταμίμ μπιν Χαμάντ αλ Θάνι, υποσχέθηκε ότι η χώρα του θα προχωρήσει σε απευθείας επενδύσεις ύψους 15 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην Τουρκία για να στηρίξει την οικονομία της.

ΟΙ ΣΤΕΝΕΣ “ΚΑΘΕΣΤΩΤΙΚΕΣ” ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ-ΚΑΤΑΡ
Ωστόσο, οι πληροφορίες αυτές πρέπει να αντιμετωπιστούν με πάσα επιφύλαξη, παρότι το σκεπτικό που τις συνοδεύει δεν είναι παράλογο. Οι οικονομικές σχέσεις ανάμεσα στις δυο χώρες είναι πολύ στενές και πολυεπίπεδες, εμπλέκοντας ευθέως και τα οικονομικά συμφέροντα των δυο ηγεσιών…

Για παράδειγμα, η οικογένεια Ερντογάν φέρεται ως η ιδιοκτήτρια ενός αριθμού πλοίων μεταφοράς LNG, ενώ εταιρία του Εμιράτου βρίσκεται στο τελικό σχήμα των εταιριών που θα παράξουν το τουρκικό άρμα μάχης Altay. Παράλληλα, οι δυο πλευρές έχουν υπογράψει πλήθος συμφωνιών αμυντικής – εξοπλιστικής συνεργασίας.

Εάν αναζητήσει κανείς πιθανά “αγκάθια” στις σχέσεις των δυο χωρών, η εμπλοκή της Qatar Petroleum στο πλευρό της αμερικανικής ExxonMobil στην αξιοποίηση δυνητικών κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στην κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ).

Η σχέση ανάμεσα στην Τουρκία και το Εμιράτο του Κατάρ ενδιαφέρει και την Ελλάδα, καθώς είναι μια από τις χώρες που διαθέτουν κεφάλαια αναζητώντας επενδυτικές ευκαιρίες. Πολύ πρόσφατα στην Αθήνα βρέθηκε υψηλόβαθμη αντιπροσωπεία με αυτό το αντικείμενο.

Κατά συνέπεια, οι σχέσεις της Αθήνας με την Ντόχα, αντιμετωπίζονται παραδοσιακά στην Ελλάδα ως κάτι δυνητικά πολύ ευρύτερο μιας απλής και αμοιβαία επωφελούς οικονομικής συνεργασίας. Και αυτό πρέπει να συνεχιστεί.