Θα είναι το Boeing Loyal Wingman επανάσταση στις αεροπορικές επιχειρήσεις;

Η αποκάλυψη–παρουσίαση (roll – out) του loyal Wingman από την Boeing Australia, έκανε ως είδηση τον γύρο του κόσμου, πρόσφατα. Και στην Ελλάδα τα σχετικά αφιερώματα αποτύπωσαν το ρόλο του προγράμματος.Δεν πρόκειται για άλλο ένα προηγμένο μη επανδρωμένο αεροσκάφος φορτωμένο με όπλα… Πρόκειται για πλατφόρμα χαμηλού κόστους, πολλαπλών ρόλων που θα αξιοποιείται στα σενάρια των αεροπορικών επιχειρήσεων σε συνδυασμό όχι μόνο με μαχητικά αεροπλάνα αλλά και ιπτάμενα τάνκερ και ιπτάμενα κέντρα διοίκησης και ελέγχου.

Γράφει ο Στέργιος Δ. Θεοφανίδης

Με άλλα λόγια πρόκειται για μία πρώτη ματιά στο μέλλον. Το άμεσο μέλλον. Μη επανδρωμένα μαχητικά όπως αυτά που θα προκύψουν από το πρόγραμμα Loyal Wingman, θα βρίσκονται σε υπηρεσία στις τάξεις αεροπορικών δυνάμεων ανά τον κόσμο εντός της επόμενης δεκαετίας.

Στόχος της Boeing Australia, που είναι και ο κύριος συντελεστής του προγράμματος, είναι το κόστος κάθε αεροσκάφους να είναι τόσο χαμηλό ώστε να μπορεί να το προμηθευτεί οποιαδήποτε αεροπορική δύναμη. Και εδώ είναι που ξεδιπλώνεται όλη η φιλοσοφία του προγράμματος.

Καταρχήν, δεν πρόκειται για αμερικανική προσπάθεια. Τουλάχιστον σε κυβερνητικό επίπεδο. Το πρόγραμμα διεξάγεται υπό την αιγίδα του υπουργείου Άμυνας της Αυστραλίας σε συνεργασία με τη Boeing Australia, επίσημα εδώ και ενάμιση περίπου χρόνο (δεκατέσσερις μόλις μήνες για να ακριβολογούμε…). Στόχος είναι η κατασκευή τριών πρωτοτύπων τα οποία δεν θα αξιοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο για πτητικές δοκιμές με την έννοια και το χαρακτήρα που τους αποδίδουμε μέχρι σήμερα.

Και τα τρία αεροσκάφη που θα πετάξουν δοκιμαστικά στο πλαίσιο του προγράμματος Loyal Wingman, πέρα από πρωτότυπα επίδειξης τεχνολογίας και αξιολόγησης πτητικών χαρακτηριστικών, θα λειτουργήσουν και ως πλατφόρμες ανάπτυξης νέων τακτικών σε ρόλους αέρος-αέρος, αέρος -εδάφους/επιφανείας, αναγνώρισης/ηλεκτρονικής επιτήρησης (ELINT/SIGINT) και κορεσμού/καταστολής εχθρικής αεράμυνας (SEAD/DEAD).

Σε εργαστηριακό επίπεδο έχουν ήδη γίνει αρκετές δοκιμές σε ότι αφορά στη διασυνδεσιμότητα των ATS (Airpower Teaming Systems) και το βαθμό στον οποίο θα μπορούν να επιχειρούν αυτόνομα μέσω εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης (AI – Artificial Intelligence).

Βασικός στόχος αυτής τη διαδικασίας είναι ο όσο το δυνατόν μεγαλύτερος περιορισμός του φόρτου εργασίας των πληρωμάτων των επανδρωμένων μαχητικών που θα ελέγχουν τα ATS, μέσω του φιλτραρίσματος των πληροφοριών που θα δέχονται.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα, από τις πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, είναι το ότι τα μη επανδρωμένα μαχητικά του προγράμματος Loyal Wingman θα πετούν αυτόνομα, χωρίς την επέμβαση των πληρωμάτων των επανδρωμένων μαχητικών.

Θα ταξιδεύουν δε προς ένα συγκεκριμένο σημείο ή προς κάποιο στόχο που θα τους υποδεικνύονται, με πολύ απλές και γρήγορες κινήσεις. Στις οθόνες αφής στα πιλοτήρια των επανδρωμένων αεροσκαφών δηλαδή, τα πληρώματα θα πατούν επάνω σε ένα επιθυμητό σημείο παρατεταμένα, δίνοντας έτσι την εντολή σε ένα από τα τέσσερα που θα ελέγχουν, να πετάξει στο σημείο αυτό!

Οι τρόποι και οι τεχνικές ελέγχου με τα ATS λοιπόν, καθώς και η ευρύτερη φιλοσοφία συνεργασίας με αυτά, είναι οι τομείς στους οποίους θα αποδοθεί η μεγαλύτερη έμφαση κατά την εξέλιξη του προγράμματος Loyal Wingman. Το πρόγραμμα αναμένεται να έχει στη διάθεσή του και τα τρία αεροσκάφη δοκιμών μέχρι το τέλος του 2021.

Τα ATS του προγράμματος θα είναι χαμηλού κόστους και πολλαπλών ρόλων. Ο συνδυασμός αυτός ακούγεται (και είναι…) ανέφικτος στην πραγματικότητα. Όσο περισσότερα είναι τα συστήματα και οι αισθητήρες που ενσωματώνονται σε ένα μαχητικό αεροπλάνο δηλαδή, προκειμένου αυτό να μπορεί να κάνει τουλάχιστον δύο διαφορετικές δουλειές σε κάθε έξοδό του, τόσο μεγαλύτερο και το κόστος προμήθειας, υποστήριξης και συντήρησης.

Η Boeing υποστηρίζει ότι το κόστος ανά μονάδα για κάθε ATS θα ανέρχεται σε δύο περίπου εκατομμύρια δολάρια! Είναι πολύ χαμηλό για να είναι αληθινό, ή έχει λογική αυτό που διαφημίζει ο αμερικανικός κολοσσός;

Έχει λογική υπό την εξής έννοια: Το μη επανδρωμένο αεροσκάφος του προγράμματος Loyal Wingman είναι σχεδιασμένο έτσι ώστε να φέρει αποσπώμενο ρύγχος. Στο εσωτερικό αυτού του αποσπώμενου ρύγχους φέρεται και ο εξοπλισμός αποστολής του. Ο οποίος μπορεί να είναι διαφορετικός. Να περιλαμβάνει δηλαδή είτε ηλεκτροοπτικά συστήματα, είτε ραντάρ, είτε εξοπλισμό ELINT/SIGINT και ηλεκτρονικού πολέμου κ.ο.κ.

Μέσω του εναλλάξιμου ρύγχους επομένως, το ATS του προγράμματος Loyal Wingman, μπορεί να λειτουργήσει ως πλατφόρμα πολλαπλού ρόλου. Αυτό που εννοεί επομένως η Boeing είναι ότι το βασικό αεροσκάφος θα έχει τιμή δύο εκατομμυρίων δολαρίων. Το μεγάλο κόστος θα βρίσκεται στο ρύγχος, που επειδή είναι εναλλάξιμο, θα υπολογίζεται ξεχωριστά…

Τα ATS επομένως θα μπορούν να αξιοποιηθούν σε πλειάδα ρόλων, εκθέτοντας σε πολύ μικρότερο κίνδυνο τα επανδρωμένα μαχητικά και περιορίζοντας σημαντικά το φόρτο εργασίας των πληρωμάτων τους κατά την εξέλιξη συνεργατικών αεροπορικών επιχειρήσεων. Οι “αρετές” αυτές όμως των ATS του προγράμματος Loyal Wingman δεν θα είναι επωφελείς μόνο για τα πληρώματα των μαχητικών αεροπλάνων.

Στον επιχειρησιακό σχεδιασμό της αξιοποίησής τους θα περιλαμβάνονται και άλλες ιπτάμενες πλατφόρμες όπως ιπτάμενα τάνκερ, ή κέντρα διοίκησης, έγκαιρης προειδοποίησης και ελέγχου. Επειδή διαθέτουν επαρκείς χώρους θα μπορούν να φιλοξενήσουν ελεγκτές δεκάδων ATS, σε αντίθεση με ένα μαχητικό που θα μπορεί να συνεργαστεί με τέσσερα…

Ένα ιπτάμενο τάνκερ για παράδειγμα θα μπορεί να καθοδηγήσει περισσότερα από 16 ATS εναντίον ιπτάμενων στόχων για σκοπούς αυτοπροστασίας, ή παρεμβολών, ενώ το ίδιο θα ισχύει και για μία πλατφόρμα AEW&C.

Ενώ στις ΗΠΑ τελούν υπό ανάπτυξη αντίστοιχα προγράμματα όπως το XQ-58A Valkyrie της Kratos για λογαριασμό της USAF, μέσω του προγράμματος Loyal Wingman δεν αποκλείεται να αναπτυχθούν και εκδόσεις των σημαντικά μεγαλύτερων X-47B της Νorthrop Grumman και MQ-25 Stingray της Boeing σε ATS.

Στο εν λόγω πρόγραμμα έχουμε αναφερθεί και στο παρελθόν και θα επανέλθουμε φυσικά, με την πρόβλεψη ότι το 2025 που αναφέρεται ως η χρονιά κατά την οποία επιδιώκεται η ένταξη του ATS της αυστραλιανής Αεροπορίας (RAAF) σε υπηρεσία, είναι μάλλον υπερβολικά αισιόδοξο ως σενάριο…