Στ. Περράκης: Μετέωρο βήμα η “ρηματική” στο Βερολίνο για τις επανορθώσεις

Η επίδοση ρηματικής διακοίνωσης από τον Έλληνα πρέσβυ στο γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών για το ζήτημα των πολεμικών επανορθώσεων συνιστά ασφαλώς ένα θετικό –και απαραίτητο– βήμα σε ένα μακρύ και σύνθετο ταξίδι διεκδίκησης, σε διακρατικό επίπεδο, των επανορθώσεων. Ζήτημα που εκκρεμεί από την επαύριον του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Του καθηγητή ΣΤΕΛΙΟΥ ΠΕΡΡΑΚΗ
ΠΗΓΗ: SLpress

Πρόκειται για μια μείζονος πολιτικής και νομικής σημασίας πράξη, καμπή στο ανοικτό ζήτημα της διεκδίκησης των γερμανικών επανορθώσεων για τον Α’ και Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, συμπεριλαμβανομένου του αναγκαστικού δανείου του 1943, που οριοθετεί μια νέα περίοδο σε αυτό το κεφάλαιο των σχέσεων μας με τη Γερμανία.

Είναι η προβολή διεθνούς αξίωσης έναντι της Γερμανίας και πρόσκληση για διαπραγματεύσεις, προκειμένου να διευθετηθούν τα ζητήματα τριβής ανάμεσα στις δυο χώρες γύρω από τις «πολυθρύλητες» επανορθώσεις.

Είναι σημαντικό το γεγονός, ότι η Ελληνική Δημοκρατία με την εν λόγω κίνηση τοποθετεί τυπικά το ζήτημα στο πεδίο της διεθνούς ευθύνης κράτους για σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την προσκαλούμενη σε διαπραγματεύσεις Γερμανία.

Σε ακινησία επί δεκαετίες η υπόθεση διεκδίκησης επανορθώσεων σε επίπεδο κυβερνήσεων, μοιάζει να κινείται μετά την επανένωση των Γερμανιών (1990) με τη σχετική ρηματική διακοίνωση της Ελλάδος το 1995. Αυτή, όμως, δεν είχε τύχη αφού η γερμανική πλευρά αρνήθηκε οποιαδήποτε θετική ανταπόκριση.

Η ελληνική παρέμβαση στο Διεθνές Δικαστήριο το 2011 στην εκκρεμούσα διαφορά Γερμανίας κατά Ιταλίας (Υπόθεση Δικαστικές Ασυλίες του Κράτους) άλλαξε καθοριστικά τα δεδομένα. Και μάλιστα τούτο ανεξάρτητα από την τελική απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου.

Αυτό κατά πλειοψηφία αποφάνθηκε ότι η Γερμανία απολάμβανε του προνομίου της ετεροδικίας σε υποθέσεις προσφυγής θυμάτων σοβαρών εγκλημάτων πολέμου και κατά της ανθρωπότητας, που είχαν τελεστεί κατά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Εκείνη η ελληνική παρέμβαση κυρίως εκδήλωσε τη σαφή πολιτική διάθεση της Αθήνας να διεκδικήσει –σε διεθνές νομικό επίπεδο– την δικαίωση των θυμάτων.

Ταυτόχρονα, κινητοποίησε στο εσωτερικό επίπεδο διεργασίες για τη στήριξη του αιτήματος (Έκθεση Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, θέση Νομικού Συμβουλίου του Κράτους κ.λπ.) πριν καταλήξει στο πρόσφατο πόρισμα της Βουλής των Ελλήνων. ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΓΙΑΤΙ ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗ ΠΛΗΝ ΟΜΩΣ ΒΙΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΡΗ ΠΗΓΗ