Sperwer A: Γιατί ΔΕΝ είναι εφικτή και αποδοτική για τον Ελληνικό Στρατό η αναβάθμιση

Με δεδομένο το ότι ο Ελληνικός Στρατός αξιοποίησε πρώτος επιχειρησιακά ολοκληρωμένα συστήματα UAV για την κάλυψη των επιχειρησιακών του αναγκών σε τακτικό επίπεδο, θεωρούμε ότι το ερώτημα αυτό είναι και το πλέον κρίσιμο να απαντηθεί.

Γράφει ο Στέργιος Δ. Θεοφανίδης

Ας δούμε κατ’ αρχήν το κατά πόσο είναι εφικτό να αναβαθμιστούν τα συστήματα Sperwer. Παράγοντας εξαιρετικής βαρύτητας φυσικά είναι το κόστος. Απαιτούνται 50 και πλέον εκατομμύρια που απαιτούνται για την αναβάθμιση των διαθέσιμων Sperwer A σε Sperwer B, η τα περισσότερα από 120 εκατομμύρια ευρώ που εκτιμάται ότι θα απαιτηθούν για την προμήθεια των 18 Sperwer A του Γαλλικού Στρατού και την παράλληλη αναβάθμιση του συνόλου των συστημάτων σε Sperwer B.

Αυτό είναι καταρχήν ένα λογικό ποσό για την πλήρη κάλυψη (ποιοτικά και ποσοτικά) μίας τόσο σημαντικής επιχειρησιακής ανάγκης, ιδίως από τη στιγμή που το Sperwer B μπορεί να φέρει, έστω και ελαφρά, όπλα, αλλά… Θα πρέπει δυστυχώς να λάβουμε υπόψη ότι τα χρήματα αυτά απλά δεν υπάρχουν! Και από ότι όλα δείχνουν δεν πρόκειται να υπάρξουν και στη μετά-κορονοϊό εποχή.

Δεν χρειάζεται να γράψουμε πολλά για να επιβεβαιωθεί το γεγονός αυτό… Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι μέχρι τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, η σύμβαση για την ενοικίαση των δύο UAV τύπου Heron από το Ισραήλ (39 εκατομμύρια ευρώ…) δεν έχει ακόμη υπογραφεί παρά τον αυταπόδεικτα κατεπείγοντα χαρακτήρα του προγράμματος και παρά το ότι έχει ανακοινωθεί αρκετά πριν από το τέλος του 2019.

Από οικονομικής άποψης επομένως, η μόνη λογική και εφικτή λύση που φαίνεται διαθέσιμη για την άμεση κάλυψη των αναγκών του Ε.Σ. είναι… η ενδιάμεση. Δηλαδή η απόκτηση των Sperwer A του Γαλλικού Στρατού, ως μεταχειρισμένο υλικό. Υπό την προϋπόθεση ότι ο εξοπλισμός αποστολής είναι κοινός και απόλυτα αξιοποιήσιμος.

Με αυτό τον τρόπο θα μπορέσουμε σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα και με σχετικά χαμηλό κόστος να καλύψουμε μία σημαντική επιχειρησιακή ανάγκη στον Έβρο και τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Το λέμε αυτό για δύο λόγους:

1. Ο πρώτος είναι ότι ο αριθμός των Sperwer A, μαζί με τα γαλλικά συστήματα σε περίπτωση που αποκτηθούν, θα είναι σημαντικά μεγαλύτερος και επομένως και επιχειρησιακά επαρκής, σε σχέση με αυτόν των Pegasus II της Πολεμικής Αεροπορίας.

2. Ο δεύτερος είναι ότι το UAV Sperwer του Ελληνικού Στρατού, δεν υπόκειται στους ίδιους επιχειρησιακούς περιορισμούς. Δηλαδή δεν απαιτεί διάδρομο απο/προσγείωσης για την αξιοποίησή του. Εκτοξεύεται από εποχούμενο καταπέλτη και περισυλλέγεται με τη χρήση αλεξιπτώτου. Πέραν αυτού δεν επηρεάζεται, ή επηρεάζεται κατά πολύ λιγότερο από ισχυρούς πλευρικούς ανέμους κατά την εκτόξευσή του. Κάτι που δεν ισχύει με τα συμβατικής απογείωσης και προσγείωσης UAV.

Αυτά ισχύουν ως προς τα πλεονεκτήματα… Στα μειονεκτήματα θα πρέπει φυσικά να περιληφθεί το ότι η ανάκτηση του Sperwer A εγκυμονεί πάντα κινδύνους πρόκλησης ζημιών στον εξοπλισμό αποστολής του, αλλά και το γεγονός ότι οι μονάδες του ΕΣ χρειάζεται σίγουρα να εξοπλιστούν συνδυαστικά και με πιο ευέλικτα και απόλυτα φορητά συστήματα. Τουλάχιστον σε επίπεδο Τάγματος.

Με άλλα λόγια θεωρούμε ότι η επένδυση ποσών της τάξης των 50 εκατομμυρίων ευρώ για την αναβάθμιση των Sperwer A σε -Β, ή 100+ εκατομμυρίων ευρώ για την απόκτηση και των γαλλικών συστημάτων και αναβάθμισης του συνόλου που θα προκύψει, είναι και ανέφικτη οικονομικά και μη αποδοτική δεδομένου ότι ο Ελληνικός Στρατός χρειάζεται να εισέλθει στη φιλοσοφία ευρείας αξιοποίησης και UAV Class I ακόμη και από μονάδες επιπέδου Τάγματος σε πρώτη φάση.

Από την άλλη πλευρά δεν πρέπει να θεωρούμε τυχαίο το γεγονός ότι ο ίδιος ο Γαλλικός Στρατός καταργεί τα Sperwer A απορρίπτοντας την εναλλακτική του Sperwer B. Πηγαίνει δηλαδή σε ένα σημαντικά μεγαλύτερο και βαρύτερο UAV (το Patroller του ίδιου κατασκευαστή…), συμβατικής απο/προσγείωσης και με σημαντικά μεγαλύτερες δυνατότητες επιτήρησης και σημαντικά καλύτερες επιδόσεις ύψους, ταχύτητας, και επιχειρησιακής οροφής.

Το εάν ένα τέτοιο UAV θα ήταν αναγκαίο στον Ε.Σ. αξιοποιούμενο από την Αεροπορία Στρατού, είναι ένα ζήτημα που χωρά εκτεταμένη ανάλυση προς καθορισμό των “υπέρ” και των “κατά”. Υποκειμενική μας άποψη είναι ότι τουλάχιστον μέχρι την απόσυρση των Sperwer A στην Ελλάδα υπάρχει η δυνατότητα σχεδίασης, ανάπτυξης και παραγωγής UAV αντίστοιχων δυνατοτήτων από πλευράς επιδόσεων και μεταφορικής ικανότητας εξοπλισμού.

Το βασικό αεροσκάφος με τα χαρακτηριστικά που επιθυμεί ο Ε.Σ. μπορεί να κατασκευαστεί στην Ελλάδα, με τον κινητήρα και τον εξοπλισμό αποστολής να προέρχονται από τη διεθνή αγορά. Η επένδυση που θα χρειαστεί να γίνει θα είναι πολύ μικρότερη από πλευράς κόστους και θα έχει πολλαπλά οφέλη για την ελληνική αμυντική βιομηχανία.

Θα εξοικονομήσει επίσης σημαντικά κεφάλαια τόσο για την προμήθεια μικρότερων (Class I) UAV για τα Τάγματα εκστρατείας και τις μονάδες πρώτης γραμμής, όσο και για την προμήθεια και αξιοποίηση οπλισμένων UCAV. Τα οποία δεν χρειάζεται κατ’ ανάγκη να αγοράσουμε, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση.

Επιμένουμε στη λύση της αναζήτησης και απόκτησης μεταχειρισμένων MQ-1 Predator από την USAF. Η αξιοποίησή τους δεν θα είναι χωρίς κόστος για την ελληνική πλευρά, όμως μπορεί να γίνει με λίγα χρήματα και σε σύντομο χρόνο. Παλαιότερα, για την ακρίβεια πριν από τρία μόλις χρόνια, υποτίθεται ότι η Ελλάδα είχε φτάσει σε συμφωνία με τις ΗΠΑ για την απόκτηση σημαντικού αριθμού τέτοιων συστημάτων από την Πολεμική Αεροπορία. Το γιατί δεν προχώρησε στη φάση της υλοποίησης το εν λόγω πρόγραμμα είναι κάτι που μένει να διερευνηθεί.