Πολεμικό Ναυτικό: Το διετές σίριαλ των ελαστικών λέμβων και κάποιες… παρατηρήσεις

Άλλη μία περίπτωση δυσλειτουργίας του συστήματος προμηθειών που τελικά καταλήγει σε μεγάλες καθυστερήσεις στην παραλαβή των μέσων / υλικών παρουσιάζεται στο παρόν σημείωμα. Μετά λοιπόν τα μη επανδρωμένα αεροχήματα με λίγη… “μυωπία”, έρχεται το σήριαλ της προμήθειας πέντε ελαστικών λέμβων, σταθερής γάστρας (RHIB) για τις ανάγκες του Πολεμικού Ναυτικού.

Είναι δυνατόν ο Ανοιχτός Ηλεκτρονικός Μειοδοτικός Διαγωνισμός για τη Σύναψη Συμφωνίας Πλαίσιο με Αντικείμενο την Προμήθεια Πέντε (5) RHIB για πλοία ΑΣ (μετά μηχανής) [Τριών (3) 4,8μ έως 4,9μ και Δύο (2) 6μ], Συνολικής Εκτιμώμενης Αξίας Διακοσίων Είκοσι Χιλιάδων Ευρώ (220.000,00 €), Απαλλασσομένου ΦΠΑ και Χρονικής Διάρκειας Είκοσι (20) Μηνών, να τρέχει επί δύο χρόνια, και μέχρι τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές να παραμένει σε εκκρεμότητα;

Και όμως είναι! Μέχρι σήμερα, ο εν λόγω διαγωνισμός, με το ίδιο αντικείμενο, έχει επαναληφθεί τρεις φορές με Αριθμό Διακήρυξης (ΑΔ) 06/18 στις 21/5/2018, ΑΔ 21/18 στις 14/11/2018 και Αρ. ΑΔ 15/19 στις 22/7/2019.

Αξίζει να σημειωθεί ότι και στις τρεις προκηρύξεις του διαγωνισμού η συμμετοχή μπορεί να χαρακτηριστεί «αναιμική» αφού οι εταιρίες που εκδήλωσαν ενδιαφέρον και τελικά κατέθεσαν προσφορά ήταν μόλις… δύο!

Το γεγονός αυτό μπορεί να εκληφθεί ως ένδειξη για την κατάσταση και τον δυναμισμό ενός βιομηχανικού κλάδου σε μία χώρα που διαθέτει περί τα 6.000 νησιά, νησίδες και βραχονησίδες και (δικαίως) περηφανεύεται για τη ναυτική της παράδοση. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν η εξέλιξη του κειμένου της διακήρυξης αλλά και της Τεχνικής Προδιαγραφής του συγκεκριμένου διαγωνισμό.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στην επανάληψη με ΑΔ 21/18 περιλαμβανόταν διόρθωση – αποσαφήνιση παραγράφου που αφορούσε τις βάσεις έδρασης των ελαστικών λέμβων επί των πλοίων. Ας σημειωθεί ότι η ασάφεια της διατύπωσης στη συγκεκριμένη παράγραφο απετέλεσε λόγο απόρριψης προσφοράς που είχε κατατεθεί στον πρώτη προκήρυξη (ΑΔ 06/18), δηλαδή αιτία της επανάληψης του διαγωνισμού!

Όμως και τη δεύτερη φορά (ΑΔ 21/18) η διαδικασία δεν εξελίχθηκε επιτυχώς. Δυο ημέρες πριν την ολοκλήρωση κατάθεσης προσφορών και ενώ ο διαγωνισμός ήταν σε εξέλιξη μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του ΕΣΗΔΗΣ (Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων), υπεβλήθη από ενδιαφερόμενο, αίτημα αναθεώρησης Τεχνικών Προδιαγραφών, το οποίο και έγινε αποδεκτό.

Γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι η αποδοχή του αιτήματος κατέστησε την εκ νέου ματαίωση του διαγωνισμού μονόδρομο για την αρμόδια υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού (ΚΕΦΝ: Κέντρο Εφοδιασμού Ναυτικού).

Την τρίτη φορά (ΑΔ 15/19) ο διαγωνισμός προκηρύσσεται με την τεχνική προδιαγραφή να έχει αναθεωρηθεί. Με βάση την παραπάνω καταγραφή, μπορεί να εξαχθεί το συμπέρασμα, ότι η αρχική τεχνική προδιαγραφή ήταν ατελής / ασαφής αφού σε δύο περιπτώσεις αναθεωρήθηκε (δεύτερη και τρίτη επανάληψη του διαγωνισμού).

Marines of 2d Platoon, Company C, 1st Battalion, 8th Marine Regiment along with Spanish military conduct boat raid exercises off the coast of Guinea Oct .11. The Marines along with the Spanish and Italian service members are embarked aboard the USS Gunston Hall and are participating in the Western Africa Training Cruise 06 involving training exercises in three western Africa countries. Various exercises are scheduled to take place in Guinea, Ghana and Senegal to increase interoperability between those involved as well as enhancing security and stability in the region.

Δεν χρειάζεται ειδική γνώση ώστε να διαπιστωθούν τα αυτονόητα:
>Οι τεχνικές προδιαγραφές θα πρέπει να είναι άρτιες. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η διόρθωση της ασάφειας και στη συνέχεια η αποδοχή της αναθεώρησης, αποδεικνύει ότι υπήρχαν κενά και κακώς προκηρύχθηκαν διαγωνισμοί με βάση αυτή (σπατάλη ανθρώπινων και οικονομικών πόρων τόσο για το Πολεμικό Ναυτικό όσο και τους συμμετέχοντες).

>Οι συνεχείς αλλαγές των τεχνικών προδιαγραφών δημιουργούν σοβαρά προβλήματα και καθυστερήσεις στις Ένοπλες Δυνάμεις και στην εγχώρια αμυντική βιομηχανία.

Για παράδειγμα, στη συγκεκριμένη κατηγορία προϊόντων, οι αλλαγές μπορεί να επιβάλλουν σοβαρού κόστους επένδυση σε νέα πρότυπα κατασκευής (καλούπια), που όμως δεν θα αποσβεστούν ποτέ, καθώς οι ποσότητες που προμηθεύονται οι Ένοπλες Δυνάμεις είναι πολύ (ή πάρα πολύ) μικρές.

Άρα, εκ προοιμίου, οι εγχώριοι κατασκευαστές – παραγωγοί, που απευθύνονται κυρίως στην εσωτερική αγορά, τίθενται σε μειονεκτική θέση σε σχέση με κατασκευαστές του εξωτερικού που δραστηριοποιούνται σε παγκόσμιο επίπεδο και λόγω μεγαλύτερης αγοράς έχουν περισσότερες πιθανότητες να αποσβέσουν την όποια επένδυση απαιτηθεί.

>Η χρήση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του ΕΣΗΔΗΣ (Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων) αποτελεί μεγάλο βήμα εκσυγχρονισμού αλλά δεν αρκεί από μόνο του για τον εξορθολογισμό, τη διαφάνεια και την επαύξηση της αποτελεσματικότητας του συστήματος προμηθειών.

Τις τελευταίες δεκαετίες έχουν καταγραφεί πολλές περιπτώσεις όπου ατελείς διαδικασίες, μη αυστηρή τήρηση των διαδικασιών, εξωθεσμικές παρεμβάσεις, κ.α. είχαν δυσμενείς επιπτώσεις στα προγράμματα προμηθειών των Ενόπλων Δυνάμεων.

Αυτές μεταξύ άλλων περιλαμβάνουν καθυστερήσεις ετών για την παραλαβή ή ακόμη, το σημαντικότερο, προμήθεια υποδεέστερων, από πλευράς ποιότητας – επιδόσεων υλικών που απέχουν κατά πολύ από τις υψηλές επιχειρησιακές απαιτήσεις του χρήστη.

Κλείνοντας, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι το Άρθρο 3 του ν.3978/2011 αλλά και η Εθνική Αμυντική Βιομηχανική Στρατηγική (ΕΑΒΣ) που θεμελιώνουν την ανάγκη διατήρησης και την ανάπτυξης ισχυρής Εγχώριας Αμυντικής Τεχνολογικής και Βιομηχανικής Βάσης (EΑΤΒΒ) και την ασφάλεια εφοδιασμού, δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως «αφηρημένα – θεωρητικής προσέγγισης» θέσφατα

Είναι βασικοί κατευθυντήριοι άξονες για τη σχεδίαση και υλοποίηση ενός προγράμματος προμήθειας. Πλέον η χώρα δεν έχει ούτε την πολυτέλεια χρόνου ούτε τους οικονομικούς πόρους για να επαναλαμβάνουμε τα «παθήματα» του παρελθόντος.