ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ: Η εκπαίδευση των Ιπταμένων, ιδού η πρόταση των Καναδών της CAE

Σε συνέχεια των αναφορών μας στην εκπαίδευσης αέρος στις τάξεις της Πολεμικής Αεροπορίας, επανερχόμαστε παρουσιάζοντας την καναδική πρόταση που έχει κατατεθεί πριν από δύο ολόκληρα χρόνια και για την οποία είναι πραγματικά πολύ λίγα αυτά που έχουν γίνει γνωστά. Θα υπάρξει φυσικά παρόμοια αναφορά και στην ισραηλινή πρόταση που κατατέθηκε πρόσφατα από την Elbit.

H ισραηλινή πρόταση από την πλευρά της Elbit είναι ευπρόσδεκτη υπό την έννοια ότι δημιουργεί ανταγωνισμό. Κάτι που οπωσδήποτε είναι πρός όφελος της Πολεμικής Αεροπορίας που με τη σειρά της αναζητά ικανοποιητική λύση σε μία χρόνια ανάγκη και μάλιστα με το χαμηλότερο δυνατό κόστος.

Τονίζουμε ότι είναι λογικό από κάθε πλευρά να διεκδικείται η ανάληψη του έργου της εκπαίδευσης των Ελλήνων Ικάρων (και δυνητικά και υποψήφιων ιπταμένων άλλων αεροπορικών δυνάμεων…), δεδομένου ότι για τις εμπλεκόμενες εταιρείες θα αποτελέσει ένα καθορισμένο και σταθερό εισόδημα για τα επόμενα 20 χρόνια.

Σε ό,τι αφορά στην καναδική πρόταση λοιπόν, το πρώτο πράγμα που θα πρέπει να επαναλάβουμε, γιατί το έχουμε ξαναγράψει, είναι ότι αποτελεί διαδικασία την οποία “τρέχει” η CAE για λογαριασμό της κυβέρνησης του Καναδά. Η CAE έχει συσσωρευμένη εμπειρία 70 ετών στο χώρο της αεροπορικής εκπαίδευσης, όντας ένας από τους σημαντικότερους οργανισμούς στο κομμάτι αυτό σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η καναδική κυβέρνηση προτείνει στην Ελλάδα την ανάληψη του έργου της εκπαίδευσης αέρος στις τάξεις της Πολεμικής Αεροπορίας, μέσω της υπογραφής διακρατικής συμφωνίας. Με όσα πλεονεκτήματα έχει μία τέτοια συνεργασία…

Η κυβέρνηση του Καναδά λοιπόν, κατέθεσε μέσω της CAE (Canadian Aviation Electronics παλιά…) πρόταση το καλοκαίρι του 2018. Η πρόταση βασίστηκε ως προς το περιεχόμενό της σε RFP (Request For Proposals) 20 σελίδων, που είχε εκδώσει η Πολεμική Αεροπορία, αναζητώντας 7.500 ώρες πτήσης από τα T-6A Texan II ανά έτος για την κάλυψη του βασικού σταδίου και 4.500 ώρες για την κάλυψη του επιχειρησιακού, με ένα προηγμένο LIFT.

Σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, τον Σεπτέμβριο του 2018, ξεκίνησε η διαβούλευση μεταξύ της CAE και αξιωματούχων της καναδικής κυβέρνησης με την ΓΔΑΕΕ για το καθορισμό των λεπτομερειών της σύμβασης προς υπογραφή. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, συντάχθηκε ένα πλήρες πρό-συμβόλαιο (draft), το οποίο η ελληνική πλευρά θα αξιολογούσε πριν αποφασίσει την υπογραφή του.

Είχε, με άλλα λόγια, πλήρη εικόνα του τι θα πλήρωνε και τι θα έπαιρνε για τα επόμενα 20 χρόνια στο χώρο της εκπαίδευσης. Ας δούμε όμως τα δεδομένα, για να κατανοήσουμε καλύτερα την κατάσταση. Η Πολεμική Αεροπορία μετά το στάδιο του screening (20 ώρες) στο οποίο αντικατέστησε τα T-41D Mescalero που χρησιμοποιούσε για το παλιό αρχικό στάδιο από το 1969, με 12 P-2002JF της TECNAM, για την προεπιλογή των ιπταμένων έχει χωρίσει το βασικό στάδιο σε δύο κομμάτια.

Το βασικό στάδιο…

Το Basic 2A και το Basic 2B. Οι εκπαιδευόμενοι βάζουν περί τις 120 ώρες και στα δύο. Στα T-2E έχουμε το advanced που αρχικά περιλάμβανε περί τις 150 ώρες. Λόγω συνθηκών περιορίστηκε στις 130 αρχικά και κατόπιν στις 110. Το κόστος εκπαίδευσης στο advanced στάδιο έχει υπολογιστεί σε 2,5 εκατομμύρια δολάρια, ενώ άλλα 700.000 δολάρια απαιτούνται για το βασικό με το T-6A.

Η πρόταση της CAE περιλαμβάνει πλήρη υποστήριξη και εκ νέου διάθεση 20 εκ των 25 οπλισμένων T-6A (NTA) και σε δεύτερο χρόνο όλων. Τα 20 T-6Α που παραλήφθηκαν αρχικά και δεν έχουν δυνατότητα μεταφοράς όπλων, θα αποσυρθούν, καθώς πληροφορίες αναφέρουν ότι η επαναφορά των περισσότερων σε ενέργεια κρίνεται ασύμφορη.

Σύμφωνα με την CAE, τα 25 T-6A που θα επαναδιατεθούν είναι υπεραρκετά για την κάλυψη των ελληνικών αναγκών, αλλά και την εκπαίδευση ιπταμένων ξένων αεροπορικών δυνάμεων.

Το πιο σημαντικό κομμάτι της πρότασης δε, αφορά το γεγονός ότι μέσω της δυνατότητας των συγκεκριμένων αεροσκαφών να μεταφέρουν όπλα (καλάθους ρουκετών, μικρές βόμβες και ατρακτίδια πυροβόλων), παρέχεται η δυνατότητα να “τραβηχτούν” (download) κάποιες ώρες από το επιχειρησιακό (advanced) στάδιο, για τη διενέργεια βολών από τους εκπαιδευόμενους.

Στο πακέτο της CAE για τα T-6A περιλαμβάνεται επίσης η αναβάθμιση του κύριου εξομοιωτή του T-6A στην Καλαμάτα, με σύγχρονο προβολικό σύστημα και νέους υπολογιστές για την “παραγωγή” καλύτερης ποιότητας γραφικών που συνθέτουν την εικόνα του εξωτερικού περιβάλλοντος.

Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι ο εξομοιωτής αυτός που αποτελεί κρίσιμο εκπαιδευτικό εργαλείο, το σημαντικότερο του GBTS, έχει αναβαθμιστεί ήδη μία φορά την περίοδο 2008-2009.

Tέλος, σχετική με την υποστήριξη των T-6A στην πρόταση της CAE, είναι και η ανάληψη της γενικής συντήρησης και επισκευής του συνόλου των κινητήρων PT6A της Pratt & Whitney Canada, που η Πολεμική Αεροπορία έχει στη διάθεσή της.

Και επιστρέφουμε στο θέμα μας με μία τελευταία επισήμανση για το κομμάτι της καναδικής προσφοράς που αφορά στο βασικό στάδιο εκπαίδευσης. Η υποστήριξη των 25 T-6A (NTA) περιλαμβάνει την παροχή ανταλλακτικών και αναλωσίμων σε βάθος χρόνου 20 ετών. Το προσωπικό που θα εκτελεί τις εργασίες προγραμματισμένης συντήρησης και επισκευών θα είναι της Πολεμικής Αεροπορίας.

…και το επιχειρησιακό

Και περνάμε στο κομμάτι της επιχειρησιακής εκπαίδευσης. Η προσφορά που κατατέθηκε από την καναδική πλευρά προβλέπει τη διάθεση 12 εκπαιδευτικών αεροσκαφών τύπου M-346 ή Μ-346FA (με πλήρεις δυνατότητες μεταφοράς και αξιοποίησης όπλων δηλαδή όπως είναι τα ισραηλινά…), για την “παραγωγή” 4.500 ωρών πτήσης κατ έτος. Περιλαμβάνει ανταλλακτικά, παροχή τεχνικής υποστήριξης, πλήρες GBTS, δηλαδή εξομοιωτή, εξομοιωτή διαδικασιών ανάγκης και συστήματα εκπαίδευσης στα συστήματα τους αεροσκάφους και τεχνικές πτήσης – τακτικές σε υπολογιστές. Με άλλα λόγια, κάθε ημέρα θα υπάρχουν 12 αεροσκάφη διαθέσιμα και έτοιμα στην πίστα.

Η Πολεμική Αεροπορία ζήτησε αναπροσαρμογή προς τα κάτω και έτσι οι Καναδοί επανήλθαν με δεύτερη προσφορά (που πάντα περιλαμβάνει όσα προαναφέραμε για το βασικό στάδιο και τα T-6A…) για οκτώ αεροσκάφη Μ-346 και παραγωγή 3.100 ωρών πτήσης κατ΄ έτος. Νούμερο επαρκές για την ολοκλήρωση της εκπαίδευσης 25 ιπταμένων.

Και εδώ είναι που θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε αρκετά πράγματα… Το πρώτο είναι ότι δεν υπάρχει ακριβό ή φθηνό πακέτο. Το κόστος που δίνεται στην Πολεμική Αεροπορία (όπως φυσικά θα είναι και αυτό που θα δώσει η ισραηλινή Elbit, την πρόταση της οποίας θα παρουσιάσουμε προσεχώς…) είναι υπολογισμένο με πολύ μεγάλη ακρίβεια με βάση την κοστολόγηση της πτήσης ανά ώρα για κάθε τύπο αεροσκάφους.

Αυτό το κόστος για το T-6A ανέρχεται σε 2.500 δολάρια, για το M-346 σε 7.000 δολάρια κατά προσέγγιση και για το F-16 (λόγου χάρη…) σε 15.000 δολάρια. Το κόστος αυτό θα το επωμιστεί η Πολεμική Αεροπορία ΟΥΤΩΣ Η ΑΛΛΩΣ.

Δηλαδή, ακόμη και αν αγοράσει η ίδια τα αεροσκάφη, πέρα από τα χρήματα που θα καταβάλει για την προμήθειά τους, θα πρέπει να καταβάλει και 7.000 ανά ώρα πτήσης για να τα χρησιμοποιεί.

Η Πολωνία για παράδειγμα απέκτησε μέσω σύμβασης που υπογράφηκε στις 27 Φεβρουαρίου του 2014, 12 αεροσκάφη Μ-346 μαζί με δύο εξομοιωτές, έναντι 334,3 εκατομμυρίων ευρώ διατηρώντας δικαίωμα προαίρεσης για τέσσερα ακόμη αεροπλάνα. Το οποίο και άσκησε τελικά τον Δεκέμβριο του 2018, καταβάλλοντας 130 εκατομμύρια ευρώ επιπλέον.

Μόνο για την προμήθεια των 16 αεροπλάνων επομένως, μαζί με τους δύο εξομοιωτές, οι Πολωνοί πλήρωσαν 464,3 εκατομμύρια ευρώ… Και από τότε που ενέταξαν σε υπηρεσία τα αεροπλάνα, δαπανούν 7.000 δολάρια ανά ώρα πτήσης.

Η εμπορική διάσταση του εγχειρήματος

Κατά συνέπεια το ετήσιο κόστος που δίνουν οι Καναδοί, περιλαμβάνει πέρα από όλα τα άλλα και την σταδιακή απόσβεση των Μ-346 μέσω της ενοικίασης (μίσθωσής) τους από την Leonardo. Οι ίδιοι δε προτείνουν και κάτι άλλο, με το οποίο είμαστε απόλυτα σύμφωνοι.

Προτείνουν τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου εκπαιδευτικού κέντρου στην Καλαμάτα, του οποίου η λειτουργία θα βασίζεται σε αυτή του NFTC (NATO Flight Training in Canada) με στόχο την προσέλκυση, εκπαιδευόμενων και από άλλες αεροπορικές δυνάμεις στην Ευρώπη, τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή. Η ιδέα από μόνη της αναβαθμίζει κατακόρυφα τη βαρύτητα της καναδικής πρότασης.

Δεδομένου ότι όπως και το NFTC το ελληνικό εκπαιδευτικό κέντρο θα είναι εγκεκριμένο κατά ΝΑΤΟ (ΝΑΤΟ accredited), θεωρούμε δεδομένο ότι θα είναι πολλές οι αεροπορικές δυνάμεις που θα προτιμήσουν τον καιρό της Ελλάδας και το χαμηλότερο κόστος διαβίωσης για να στείλουν τους εκπαιδευόμενους τους εδώ αντί στον Καναδά.

Πέραν της δυνατότητας πολιτικής αξιοποίησης σε χώρες της Μέσης Ανατολής, εάν η ελληνική πολιτική ηγεσία αποφασίσει να κινητοποιηθεί οργανωμένα και με σχέδιο…

Η Πολεμική Αεροπορία θα έχει τη δυνατότητα να καλύπτει ένα μεγάλο κομμάτι του κόστους (μέχρι και το μισό) που θα καταβάλει, από τη συμμετοχή των ξένων αεροπορικών δυνάμεων…

Και δεν μιλάμε μόνο για ευρωπαϊκές δυνάμεις. Μιλάμε και για την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που αναζητούν ποιότητα και τυποποίηση αεροπορική εκπαίδευσης εδώ και χρόνια. Όχι μόνο για μηχανικούς αλλά κυρίως για ιπταμένους. Είναι πολλές δε οι αφρικανικές και οι ασιατικές χώρες που θα το δουν ώς μία πολύ καλή και προσιτή ευκαιρία.

Αυτό το έχουν δει ήδη οι Καναδοί και γι’ αυτό η προσφορά τους είναι διακρατική με όσες εγγυήσεις συνεπάγεται αυτό για την ποιότητα και την συνέπεια μίας μακρόχρονης συνεργασίας. Το θέμα είναι να το δει και η ελληνική πλευρά ως συνολικότερη επένδυση που θα αποδώσει καρπούς σε πολλούς τομείς.

Έχουμε όλο το πακέτο και αυτό έχει αποδειχθεί ήδη με δύο εκπαίδευσης χειριστών Πολιτικής Αεροπορίας. Λειτουργούν η μία στα Μέγαρα και η άλλη στο αεροδρόμιο της Καβάλας εδώ και χρόνια, προσελκύοντας εκατοντάδες (κυριολεκτικά…) εκπαιδευόμενους ακόμη και από χώρες της μακρινής Νοτιοανατολικής Ασίας!

Εκπαιδευόμενοι οι οποίοι έρχονται καταβάλλοντας οι ίδιοι τα δίδακτρά τους, ή ώς εκπαιδευόμενοι αεροπορικών εταιρειών. Το εγχείρημα άρα έχει αποδεδειγμένα επιτύχει στην Ελλάδα και έχει ωφελήσει σημαντικά την ελληνική οικονομία.

Στο επίπεδο της θεωρητικής αντιμετώπισης του ζητήματος και ασχέτως με το ποιος θα επιλεγεί για συνεργάτης της Πολεμικής Αεροπορίας στο τέλος που δεν είναι δικιά μας δουλειά, υπάρχει λόγος να μην το επεκτείνουμε;