Περισσότερα ΑΦΝΣ P-3 Orion για το Πολεμικό Ναυτικό; Χωρίς AGM-84L Harpoon Block II… “να λείπει”

Το ερώτημα δεν είναι υποθετικό… Η πιθανότητα υφίσταται. Το Ναυτικό των ΗΠΑ αποσύρει οριστικά (με ότι συνεπάγεται αυτό…) το τετρακινητήριο στροβιλοελικοφόρο P-3C Orion, αντικαθιστώντας το με το δικινητήριο αεριωθούμενο P-8A Poseidon. Κατά συνέπεια, υπάρχουν διαθέσιμα αεροσκάφη προς παραχώρηση, εφόσον βέβαια η ελληνική πλευρά αιτηθεί την παραχώρηση ορισμένων από αυτά. Η απάντηση σε ένα τέτοιο ερώτημα δεν είναι (και δεν μπορεί να είναι…) ένα ναι ή ένα όχι. Θα προσπαθήσουμε καλύψουμε το θέμα από κάθε του πλευρά.

Του Στέργιου Δ. Θεοφανίδη

Οι ελληνικές επιχειρησιακές ανάγκες έχουν αλλάξει… Το πρώτο πράγμα που θα πρέπει να τεθεί ως προϋπόθεση για την απόκτηση περισσότερων αεροσκαφών P-3 Orion από την Ελλάδα, από τα αποθέματα του Ναυτικού των ΗΠΑ, είναι το να είναι πράγματι αναγκαία μία τέτοια πλατφόρμα για την κάλυψη των αναγκών της ελληνικής άμυνας… Θεωρούμε ότι ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΛΥΤΑ ΑΝΑΓΚΑΙΑ για τους ακόλουθους λόγους:

>Στην πραγματικότητα είναι από τις σημαντικότερες πλατφόρμες που οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις θα έχουν απέναντι στον τουρκικό επεκτατικό σχεδιασμό που ακούει στο όνομα “Γαλάζια Πατρίδα”. Έτσι έχει βαφτίσει η Τουρκία την επιθυμία της να κυριαρχήσει στη νοτιοανατολική Μεσόγειο.

Παρά το γεγονός ότι οι επιδόσεις της στο θαλάσσιο χώρο ήταν διαχρονικά από φτωχές έως απογοητευτικές… Από ότι φαίνεται αποφάσισε να πάρει τα ρίσκα της, εκμεταλλευόμενη τη συγκυρία και να βγει στην ανοικτή θάλασσα, περικυκλώνοντας την Ελλάδα.

>Θέλουμε επομένως ενεργούς μηχανισμούς παρακολούθησης των κινήσεων του Τουρκικού Ναυτικού και άμεσης προσβολής των μονάδων επιφανείας του (45 έναντι 28 δικών μας…) και των υποβρυχίων του στο Αιγαίο, στην τεράστια θαλάσσια έκταση μεταξύ Κρήτης και Κύπρου, στην επίσης τεράστια θαλάσσια έκταση νότια της Κρήτης και φυσικά στο Ιόνιο

>Ενώ στο παρελθόν ουσιαστικά είχαμε να αντιμετωπίσουμε το Τουρκικό Ναυτικό μόνο στο Αιγαίο, τώρα καλούμαστε να το αντιμετωπίσουμε ΠΑΝΤΟΥ γύρω από τις ελληνικές ακτές. Και εδώ είναι που ο ρόλος του P-3 Orion είναι καταλυτικός. Από κάθε άποψη…

Ο παράγοντας “κόστος”

Άρα, έτσι όπως έχει διαμορφωθεί η κατάσταση τα τελευταία χρόνια μέσω της στρατηγικής περικύκλωσης της Ελλάδας από την Τουρκία, η επιτήρηση των ελληνικών θαλασσών και όχι μόνο, είναι φανερό ότι είναι αδύνατο, επιχειρησιακά και οικονομικά, να καλυφθεί από πλωτά μέσα. Μονάδες επιφανείας και υποβρύχια δηλαδή.

Με τη συμφωνία ελλιμενισμού μονάδων του τουρκικού Ναυτικού σε λιμάνια της Αλβανίας στην Αδριατική σε ισχύ, με το σύμφωνο Λιβύης – Τουρκίας ενεργό (παρότι παράνομο…) και με δεδομένη την ανυπαρξία της Ευρώπης σε όσα συμβαίνουν και πρέπει να “αντιμετωπιστούν” στη βορειοαφρικανική χώρα, τα εναέρια μέσα επιτήρησης και προσβολής (επαναλαμβάνουμε…), είναι οπωσδήποτε η πλέον ενδεδειγμένη λύση για τον ελληνικό αμυντικό σχεδιασμό στη θάλασσα.

Δηλαδή, σε σχέση με την αξιοποίηση πλωτών μέσων, η ευχέρεια και η ταχύτητα αντίδρασης είναι ασφαλώς πολύ μεγαλύτερες με σημαντικά χαμηλότερο κόστος. Είναι άλλο να χρησιμοποιείς δύο αεροπλάνα για να βλέπεις ποιος πάει που και να μπορείς να εξαπολύσεις όπλα εναντίον του και άλλο να χρειαστεί να έχεις μόνιμα δεσμευμένες έξι τουλάχιστον μεγάλες μονάδες επιφανείας (μιλάμε για ανοικτές θάλασσες…) για να καλύψεις τον ίδιο χώρο για τους ίδιους λόγους…

Εδώ βέβαια υπάρχει και ένας σοβαρός αντίλογος. Το κόστος υποστήριξης, συντήρησης, εκμετάλλευσης και επάνδρωσης (δεκαμελές πλήρωμα γαρ) τετρακινητήριων αεροπλάνων όπως το P-3 Orion είναι πραγματικά μεγάλο σε σχέση με το κόστος αξιοποίησης μη επανδρωμένων αεροσκαφών κατηγορίας MALE ή HALE, για σκοπούς επιτήρησης και παρακολούθησης (ISR).

Ένα UAV τύπου Heron για παράδειγμα, μπορεί να κάνει την ίδια δουλειά, με κλάσμα του κόστους ανά ώρα πτήσης, σε σύγκριση με το P-3 Orion. Μπορεί δε πέρα από επιτήρηση, να παρέχει στοιχεία στοχοποίησης σε άλλες πλατφόρμες (μονάδες επιφανείας, EMB-145H Erieye, και μαχητικά φορτωμένα με αντιπλοϊκούς πυραύλους…) λειτουργώντας έτσι και ως μονάδα αποτροπής.

Η διαφοροποίηση των όπλων

Καταλήγουμε άρα στο συμπέρασμα ότι όντως, ακόμη και το σημαντικό κόστος της επιχειρησιακής εκμετάλλευσης των τετρακινητήριων P-3 Orion, παρά το ότι είναι σημαντικά χαμηλότερο από αντίστοιχοι των μονάδων επιφανείας και των υποβρυχίων (των πλωτών μέσων δηλαδή…), θα μπορούσε να αποφευχθεί μέσω της αξιοποίησης UAV κατηγορίας MALE ή HALE. Κι εδώ είναι που επιβάλλεται να μπει στη “ζυγαριά” ο παράγοντας των όπλων.

Ανατρέχοντας στις δυνατότητες μεταφοράς οπλικού φορτίου των P-3 Orion διαβάζουμε ότι στο πλαίσιο του προγράμματος COP (Critical Obsolescence Program) που ξεκίνησε το 2004 με στόχο την αύξηση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των P-3C Update III του Ναυτικού των ΗΠΑ και στον αγώνα εναντίον στόχων επιφανείας (AIP – Anti Surface Warfare Improvement Program), περισσότερα από 100 αεροσκάφη απέκτησαν δυνατότητα λειτουργίας και ως ιπτάμενα κέντρα διοίκησης και ελέγχου (C4I), μέσω της αντικατάστασης παλαιότερου εξοπλισμού αποστολής.

Παράλληλα δε πιστοποιήθηκαν και για την αξιοποίηση αερομεταφερόμενων τορπιλών Mk.54, καθώς και του stand off όπλου AGM-84H/K SLAM-ER.

Η ισχύς πυρός που μπορεί να μεταφέρει το Orion (μέχρι 10 τορπίλες στην καταπακτή της ατράκτου και μέχρι έξι Harpoon ή τρεις SLAM-ER στους 10 αναρτήρες της πτέρυγας), σε συνδυασμό με το ότι μπορεί να λειτουργήσει και ως πλατφόρμα C4I (Communication, Command, Control, Coordination & Intelligence), πέρα από τον αντιπλοϊκό ρόλο σε μεγάλες αποστάσεις και τον ανθυποβρυχιακό, είναι οι σημαντικότερες διαφορές και τα πραγματικά πλεονεκτήματα έναντι της χρήσης UAV.

Καταλήγουμε στο ίδιο ζητούμενο συνεπώς… ΤΑ ΟΠΛΑ. Δεν έχουμε μόνο την τάση να ψωνίζουμε αντί να αναπτύσσουμε δικά μας μεμονωμένα συστήματα και όπλα… Επενδύουμε σε πλατφόρμες, χωρίς παράλληλα να κάνουμε το ίδιο και με τα όπλα. Πήγαμε στον εκσυγχρονισμό των P-3B σε -Η χωρίς να έχουμε παραγγείλει τα όπλα και το ίδιο φυσικά ετοιμαζόμαστε να κάνουμε και με τα MH–60R.

Δεν είναι δυνατόν χώρες όπως το Μαρόκο να έχουν στη διάθεσή τους αερομεταφερόμενους αντιπλοϊκούς πυραύλους AGM-84L Harpoon Block II και όχι η Ελλάδα. Τη σχετική έγκριση που δόθηκε από το Κογκρέσο των ΗΠΑ, μπορείτε να τη διαβάσετε στον σύνδεσμο της DSCA που παραθέτουμε και αφορά στην προμήθεια 10 μόλις πυραύλων του τύπου, έναντι 62 εκατομμυρίων δολαρίων! Μαζί με εκπαιδεύσεις, εξοπλισμό υποστήριξης και συντήρησης βέβαια αλλά και πάλι “αλμυρή” ως τιμή…

Άποψη μας είναι εν κατακλείδι ότι, ναι, θα είχε λογική ένα αίτημα της Ελλάδας για την παραχώρηση αριθμού P-3C Update III AIP από τα αποθέματα του USN, υπό την προϋπόθεση ότι αυτό το αίτημα θα περιλαμβάνει και αερομεταφερόμενους Harpoon Block II+ER ή SLAM-ER.

Παρά το γεγονός ότι το κόστος θα είναι εξαιρετικά βαρύ για τους προϋπολογισμούς του ΠΝ… Επειδή τα αμερικανικά αεροσκάφη έχουν διαφορετικό εξοπλισμό αποστολής από τα δικά μας -H που βρίσκονται από αυτή την άποψη “πιο κοντά” στα AP-3C της Αεροπορίας της Αυστραλίας. Και τα αεροσκάφη αυτά αποσύρονται τώρα για να αντικατασταθούν από P-8A Poseidon, αλλά η προμήθειά τους θα έχει οπωσδήποτε ένα σημαντικό για την Ελλάδα κόστος.

Όπως και να έχει, αποκτώντας τα αμερικανικά Orion το ΠΝ θα πρέπει να διατηρεί δύο γραμμές υποστήριξης, να εκπαιδεύσει πληρώματα και στις δύο εκδόσεις του Orion που θα διαθέτει και φυσικά, από τη στιγμή που το USN τα απέσυρε, θα πρέπει να απευθύνεται σε εταιρείες για προμήθεια ανταλλακτικών και εκπαιδεύσεις. Με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Το ρίσκο και το κόστος αξίζουν επομένως, μόνο υπό την προϋπόθεση της παράλληλης προμήθειας αντιπλοϊκών όπλων μακρού πλήγματος. Για ΚΑΝΕΝΑΝ ΑΛΛΟ ΛΟΓΟ.