Ο φετιχισμός των “υπερόπλων”… από το θωρηκτό “Αβέρωφ” στις γαλλικές [email protected]

Στις 3 Δεκεμβρίου 1912, όταν το νεότευκτο τότε θωρακισμένο εύδρομο “Αβέρωφ” χρησιμοποίησε για πρώτη φορά τα μεγάλα πυροβόλα του (Armstrong των 234 χιλιοστών) σε συνθήκες μάχης, προκλήθηκε έκπληξη και αμηχανία, τόσο στη γέφυρα του πολεμικού, όσο και στους εξωτερικούς παρατηρητές, δηλαδή στα ακολουθούντα στη “γραμμή παραγωγής” πλοία *. Το εύδρομο περιτριγυρίστηκε από στήλες νερού ενώ, εμφανώς, κομμάτια και εξαρτήματά του τινάσσονταν στον αέρα.

Γράφει ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΗΣ
ΠΗΓΗ: SLpress

Οι πρώτες εξηγήσεις που δόθηκαν στο φαινόμενο υπήρξαν ακραία ανησυχητικές. Είτε τα πυρά κάποιου από τα ακολουθούντα στη γραμμή παραγωγής πλοίων (“Ύδρα”, “Σπέτσες και “Ψαρά”) παρουσίαζαν καταστροφική απόκλιση σε τρόπο ώστε να βάλουν κατά του προπορευόμενου πλοίου, είτε τα πυρά των αρχαϊκών πλοίων του οθωμανικού στόλου, πέτυχαν με τις πρώτες βολές να ρυθμίσουν σωστά τις αποστάσεις και να περιβάλουν την ελληνική ναυαρχίδα.

Ωστόσο, ένα ακόμα στοιχείο συνέβαλε στην αμηχανία. Η άμεση συνεννόηση μεταξύ των ελληνικών πλοίων, που στηριζόταν στο υπερσύγχρονο για την εποχή σύστημα του ασύρματου τηλέγραφου, έπαψε να λειτουργεί καθότι οι κεραίες καταστράφηκαν με τις πρώτες ομοβροντίες. Χρειάστηκαν μερικά λεπτά αμηχανίας και αγωνίας μέχρι να ερμηνευθεί το φαινόμενο.

Το κύριο πυροβολικό του “Αβέρωφ” δεν είχε ποτέ πριν δοκιμαστεί σε πραγματικές συνθήκες. Το σκάφος, στην έναρξη του πολέμου, είχε μόλις επιστρέψει από την Αγγλία, όπου τοποθετήθηκαν τα πυροβόλα του, χωρίς όμως να φέρει τα πυρομαχικά μάχης τα οποία θα στέλνονταν αργότερα. Τα τελευταία παραλήφθηκαν μετά την έναρξη του πολέμου και παραδόθηκαν στο πλοίο στο αγκυροβόλιο της Λήμνου. Δεν είχε λοιπόν υπάρξει ευκαιρία για τη χρήση τους.

Οι βολές αυτών των πυρομαχικών προκάλεσαν με τις δονήσεις και τα αέρια των εκτονώσεων ισχυρές παρενέργειες στο ίδιο το πλοίο καθώς, πέρα από την καταστροφή των κεραιών ασυρμάτου, κομμάτια από την ξύλινη επικάλυψη του καταστρώματος εκτινάσσονταν προς κάθε κατεύθυνση.

Μερικά από αυτά κατέληγαν στο νερό δημιουργώντας την ψευδαίσθηση πτώσης βλημάτων. Τελικά, λίγο αργότερα, στην πλέον κρίσιμη φάση της ναυμαχίας, τα πρωραία πυροβόλα υπέστησαν εμπλοκή, περιορίζοντας κατά πολύ τη μαχητική αξία του σκάφους.

Πολύ ακριβά για… δοκιμές

Τέτοιου είδους παθήματα, πολύ συχνά στους μικρούς, συνόδεψαν τη ναυτική ιστορία των ισχυρών και μεγάλων. Στην έναρξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου χρειάστηκαν πολλοί μήνες τεχνικών προσπαθειών ώστε να ρυθμιστούν οι τορπίλες των γερμανικών υποβρυχίων σε τρόπο ώστε να κρατούν βάθος πλεύσης και διεύθυνση με αξιόπιστο τρόπο.

Σχεδόν δε όλοι οι εμπόλεμοι είχαν προβλήματα με τους πυροσωλήνες, ειδικά εκείνους των βομβών της αεροπορίας. Πολλοί αξιόλογοι στόχοι γλύτωσαν με τον τρόπο αυτό μέχρι η εμπειρία του πραγματικού πολέμου να διορθώσει τις αστοχίες…

Τα παραπάνω ιστορικά προηγούμενα ίσως προσθέσουν κάποιους προβληματισμούς στην διάχυτη –σχεδόν μεταφυσική στην υφή της– προσήλωση και πίστη στις δυνατότητες οπλικών συστημάτων, ειδικά μάλιστα των πλέον ακριβών.

Ακούγεται, λόγου χάρη, ότι το στρατηγικό πλεονέκτημα των υπό διερεύνηση αγοράς γαλλικών φρεγατών (Belharra) είναι η δυνατότητά τους να φέρουν στρατηγικά όπλα, πυραύλους τύπου Κρουζ δηλαδή, τους Scalp Naval. ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗ ΣΥΝΑΡΠΑΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΡΗ ΠΗΓΗ