Μια γερμανική άποψη για την “αντιδικία” Ελλάδας-Τουρκίας… Πόλεμος;

Στην αντιδικία μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας για τα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο, ο Τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν εμφανίζεται αμετακίνητος. Η σχέση μεταξύ των δύο κρατών-μελών του ΝΑΤΟ, της Ελλάδας και της Τουρκίας, είναι εξαιρετικά τεταμένη. Αλλά ποιο ακριβώς είναι το διακύβευμα της διαμάχης και ποιος έχει δίκιο; Ποια θα μπορούσε να είναι μία πιθανή λύση; Η ανάλυση του αρχισυντάκτη εξωτερικών θεμάτων του Ομίλου ΜΜΕ Funke, Michael Backfisch, έχει μεγάλο ενδιαφέρον.

ΤΟΥ Michael Backfisch
ΠΗΓΗ: HELLAS JOURNAL

Τίτλος της ανάλυσης: «Πόλεμος μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας για το φυσικό αέριο. Ποιος έχει δίκιο;» Υπότιτλος: «Στη διαμάχη για το φυσικό αέριο μεταξύ Άγκυρας και Αθήνας συγκρούονται διάφορες νομικές αξιώσεις. Μπορεί να αποτραπεί ο πόλεμος;»

Αναφέρει, μεταξύ άλλων:

Γύρω από τι στρέφεται η διαφορά; Το διακύβευμα είναι η οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο. Εικάζεται ότι υπάρχουν κοιτάσματα φυσικού αερίου κάτω από τον πυθμένα της θάλασσας. Το τουρκικό ερευνητικό σκάφος «Oruc Reis» αναζητά από τον Αύγουστο φυσικό αέριο στα ελληνικά νησιά της Ρόδου και του Καστελόριζου. Η Ελλάδα διαμαρτύρεται για τις ενέργειες της Άγκυρας. Η κυβέρνηση στην Αθήνα επικαλείται το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Η νομική βάση της είναι η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, η οποία τέθηκε σε ισχύ το 1994.

Η σύμβαση, υπογεγραμμένη από 168 κράτη, ορίζει ότι κάθε παράκτιο κράτος δικαιούται έκτασης 12 ναυτικών μιλίων (περίπου 22 χιλιομέτρων), η οποία να ξεκινά από τις ακτές. Αυτή η ζώνη αποτελεί μέρος της εθνικής επικράτειας και χαρακτηρίζεται ως αιγιαλίτιδα ζώνη ή χωρικά ύδατα. Επιτρέπεται η διέλευση από εκεί ξένων πλοίων, εκτός αν φέρουν όπλα. Τα άλλα κράτη δεν διαθέτουν δικαιώματα αλιείας στην περιοχή, ενώ δεν επιτρέπεται η αναζήτηση πρώτων υλών χωρίς ρητή άδεια. Σε αυτόν τον τομέα ισχύει η δικαιοδοσία του αντίστοιχου κράτους.

Επικαλούμενη τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, η Ελλάδα αξιώνει ΑΟΖ για καθένα από τα νησιά της. Σύμφωνα με τη Σύμβαση, ένα κράτος μόνο μπορεί να αξιοποιεί φυσικούς πόρους σε έκταση 200 ναυτικών μιλίων (370 χιλιομέτρων) από τις ακτές του. Η Ελλάδα διαθέτει περισσότερα από 3.000 νησιά. Μερικά από αυτά απέχουν μόλις λίγα χιλιόμετρα από τις τουρκικές ακτές. Στην περίπτωση του Καστελόριζου, η απόσταση είναι μόνο περίπου τρία χιλιόμετρα.

Εάν η Αθήνα επιμένει στην αυστηρή εφαρμογή της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας για τα νησιά της, αυτό θα σήμαινε ότι στην Άγκυρα δεν θα απέμεναν σχεδόν καθόλου ύδατα για την εξόρυξη πρώτων υλών –και αυτό παρόλο που η Τουρκία έχει τη μεγαλύτερη ακτογραμμή στη Μεσόγειο. Ωστόσο, η Τουρκία θα μπορούσε θεωρητικά να διεκδικήσει ΑΟΖ. Σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, κάθε παράκτιο κράτος δικαιούται τουλάχιστον 200 ναυτικά μίλια (370 χιλιόμετρα) υφαλοκρηπίδας, η οποία αποτελεί φυσική επέκταση της ηπειρωτικής χώρας στον πυθμένα της θάλασσας.

Εδώ το κράτος έχει το κυρίαρχο δικαίωμα να αξιοποιεί τους φυσικούς πόρους. Το πρόβλημα: Η Τουρκία δεν έχει υπογράψει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Κατά την άποψή της, τα ελληνικά νησιά δεν διαθέτουν δική τους ΑΟΖ.

Μπορεί να ξεσπάσει πόλεμος στην Ανατολική Μεσόγειο;

Η διαμάχη για το φυσικό αέριο μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας κορυφώνεται κατά τους περασμένους μήνες. Και οι δύο χώρες έχουν στείλει πολεμικά πλοία στο Αιγαίο. Τον Αύγουστο σημειώθηκε σύγκρουση μεταξύ ελληνικής και τουρκικής φρεγάτας. Αλλά και το Πολεμικό Ναυτικό της Γαλλίας, η οποία έχει ταχθεί πλήρως στο πλευρό της Ελλάδας, είναι επίσης παρόν με πλοία στην περιοχή. Επιπλέον, σύμφωνα με δημοσιεύματα τουρκικών ΜΜΕ, η Άγκυρα μετακινεί ίλες τεθωρακισμένων από τα νοτιοανατολικά της χώρας στα σύνορα με την Ελλάδα.

Ο λεκτικός πόλεμος είναι ήδη σε πλήρη εξέλιξη. Η τουρκική κυβέρνηση κάνει χωρίς περιστροφές λόγο για τον κίνδυνο ενός «πολέμου», εάν η Ελλάδα δεν υποχωρήσει. Ο Πρόεδρος Erdogan απείλησε ότι «θα θάψει» και «θα ρίξει στη θάλασσα» τους Έλληνες, αν στραφούν εναντίον της Τουρκίας. Η Αθήνα από την πλευρά της κατηγορεί την Άγκυρα για «μεγαλομανία» και «αλαζονεία». Ο Ομοσπονδιακός Υπουργός Εξωτερικών Heiko Maas (SPD) προειδοποιεί πως δεν πρέπει να υπάρξει «παιχνίδι με τη φωτιά». Ακόμα και η μικρότερη σπίθα θα μπορούσε να οδηγήσει «σε καταστροφή».

Είναι δυνατόν το ΝΑΤΟ ή η ΕΕ να συρθούν στη σύγκρουση;

Τόσο η Τουρκία, όσο και η Ελλάδα ανήκουν στο ΝΑΤΟ. Όμως δεν προβλέπεται στη συνθήκη του ΝΑΤΟ ένοπλη σύγκρουση μεταξύ δύο μελών της Συμμαχίας. Είναι πολύ πιθανό τα περισσότερα κράτη της Συμμαχίας σε περίπτωση πολέμου να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση και να παραμείνουν ουδέτερα. Ωστόσο, το Άρθρο 42 Παράγραφος 7 της συνθήκης ΕΕ περιέχει ειδική ρήτρα συνδρομής. Αυτή περιλαμβάνει ισχυρότερη υποχρέωση από την προβλεπόμενη στο αντίστοιχο Άρθρο 5 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ. Εάν η Τουρκία επιτεθεί πρώτη, τα μέλη της ΕΕ θα είναι υποχρεωμένα να σταθούν στο πλευρό της Ελλάδας, ανεξάρτητα από το αν αποτελούν παράλληλα και μέλη του ΝΑΤΟ. Διαβάστε την ενδιαφέρουσα συνέχεια στην πηγή