Μετά-Lantirn εποχή για την Πολεμική Αεροπορία στις αποστολές κρούσης… Η λύση SNIPER XR

Δεν ήταν μόνο η επικαιρότητα που δεν μας άφησε να ασχοληθούμε νωρίτερα με το συγκεκριμένο ζήτημα… Είναι και το ότι χρειάστηκε να το ψάξουμε λίγο. Γιατί και στο κρίσιμο αυτό επιχειρησιακό κομμάτι, τα δεδομένα έχουν αλλάξει σε σημαντικό βαθμό την τελευταία δεκαετία. Διαβάζουμε λοιπόν ότι η αμερικανική Lockheed Martin υπέγραψε συμβόλαιο δυνητικού ύψους (με προϋπολογισμό δηλαδή όχι άμεσα καταβλητέα…) 485 εκατομμυρίων δολαρίων για την πώληση και την παροχή υπηρεσιών αναβάθμισης ατρακτιδίων στοχοποίησης εδάφους/επιφανείας των τύπων SNIPER και LANTIRN, καθώς επίσης, ατρακτιδίων παθητικού εντοπισμού και εγκλωβισμού ιπτάμενων στόχων, IRST (Infra Red Search & Track) τύπου Legion προφανώς, στις αεροπορικές δυνάμεις 25 συνολικά χωρών. Μεταξύ των οποίων η Ελλάδα και η Τουρκία.

Του Στέργιου Δ. Θεοφανίδη

Σε αντίθεση με ό,τι έχει γραφεί και σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, η Ελλάδα δεν σκοπεύει να πάει τελικά σε μερική αναβάθμιση των ατρακτιδίων του συστήματος LANTIRN. Δηλαδή, αναβάθμιση στο επίπεδο LANTIRN ER, που παρέχεται ως υπηρεσία από την κατασκευάστρια Lockheed Martin.

Αυτό θα σήμαινε υψηλό κόστος, όπως θα δούμε από συμβάσεις που έχουν υπογράψει άλλες χώρες παλαιότερα. Απλά η Πολεμική Αεροπορία αναζητά τρόπους υποστήριξης των συστημάτων LANTIRN που ήδη διαθέτει. Και στο ζήτημα αυτό θα αναφερθούμε σε ξεχωριστό αφιέρωμα.

Η Ελλάδα επομένως και διά της ατόπου, ενδιαφέρεται για το νεότερο Sniper XR για τον εξοπλισμό των εκσυγχρονισμένων F-16V, ενώ παράλληλα εξετάζει και το ενδεχόμενο της απόκτησης ατρακτιδίων στοχοποίησης Litening των τελευταίων εκδόσεων, δεδομένου ότι η Πολεμική Αεροπορία είναι απόλυτα ικανοποιημένη από την απόδοση και την αξιοπιστία των ισραηλινών Litening ALD, που αξιοποιεί στα F-4E AUP τα τελευταία 15 χρόνια…

Έτσι όπως έχει διαμορφωθεί η κατάσταση σε ό,τι αφορά στα ατρακτίδια ναυτιλίας και στοχοποίησης που έχει στη διάθεσή της η Πολεμική Αεροπορία, μακροπρόθεσμα συμφέρει οπωσδήποτε η προμήθεια συστημάτων SNIPER XR για τα εκσυγχρονισμένα F-16V.

Η Πολεμική Αεροπορία φέρεται λοιπόν να ενδιαφέρεται για την απόκτηση ατρακτιδίων στοχοποίησης SNIPER XR και όχι για την μερική αναβάθμιση των ατρακτιδίων του συστήματος LANTIRN. Πρόκειται για απόλυτα δικαιολογημένη επιλογή από τη στιγμή που το SNIPER XR ενσωματώσει περισσότερα υποσυστήματα αφενός, μεταγενέστερων τεχνολογιών αφετέρου.

Σημαντικότερα είναι το FLIR υψηλής ανάλυσης, 3ης γενιάς, ο διπλής λειτουργικής διαμόρφωσης καταδείκτης λέιζερ που λειτουργεί και ως spot tracker, δηλαδή μπορεί να εντοπίζει πηγές ή αντανακλάσεις ακτινοβολίας λείζερ, καθώς και η κάμερα ημέρας, επίσης υψηλής ανάλυσης τεχνολογίας CCD (ψηφιακός τηλεοπτικός αισθητήρας Charged Coupled Device – TV).

Για τους αισθητήρες αυτούς το ατρακτίδιο είναι εξοπλισμένο με συστήματα σταθεροποίησης νέας γενιάς. Η ακρίβεια καθορισμού της θέσης του στόχου είναι 10 φορές μεγαλύτερη σε σχέση με το ατρακτίδιο στοχοποίησης AAQ-14 του LANTIRN και παράλληλα οι αισθητήρες έχουν διπλάσια ανάλυση και τη δυνατότητα να εντοπίζουν και εγκλωβίζουν στόχους σε τριπλάσιες αποστάσεις!

Το SNIPER για παράδειγμα μπορεί να εντοπίζει στόχους στο έδαφος από ύψος 50.000 ποδών, όταν το AAQ-14 του LANTIRN, μπορεί να εντοπίζει στόχους και να τους εγκλωβίσει από ύψος 25.000 ποδών το πολύ… Τέλος, το νεότερο SNIPER είναι εξοπλισμένο με δικό του αυτόνομο data link (σύστημα μετάδοσης δεδομένων δηλαδή και εικόνας).

Πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να τροφοδοτεί με εικόνα από τους αισθητήρες του (κάμερα ημέρας και FLIR) και δεδομένα (θέση, ταχύτητα, πορεία) στόχου ή στόχων στο έδαφος και την επιφάνεια της θάλασσας, άλλες πλατφόρμες στη θάλασσα, τον αέρα, ή στο έδαφος σε κέντρα διοίκησης και ελέγχου.

Με άλλα λόγια το ατρακτίδιο SNIPER XR καθιστά το αεροσκάφος που το χρησιμοποιεί, είτε αυτό είναι μαχητικό είτε οτιδήποτε άλλο, πλατφόρμα ISR (Intelligence – Surveillance – Reconnaissance), αυξάνοντας τις δυνατότητες εναέριας επιτήρησης μίας αεροπορικής δύναμης.

Ένα ελληνικό F-16 επομένως, ή ένα Mirage 2000, πετώντας σε ύψος 30.000 ή και 35.000 ποδών και σε απόσταση 100 – 150 χιλιομέτρων από τα τουρκικά ερευνητικά σκάφη που θα πλεύσουν ανοικτά των ακτών Ρόδου, Καρπάθου και Κρήτης, μαζί με τα συνοδά τους σκάφη, θα μπορούν να τα παρακολουθούν με απόλυτη ασφάλεια και να μεταδίδουν κάθε τους κίνηση σε κέντρα διοίκησης και ελέγχου στο έδαφος ή σε φίλες μονάδες επιφανείας, καθώς και στα EMB-145H Erieye.

Ατρακτίδια SNIPER σε γαλλικά μαχητικά…

Δεδομένου ότι τα οικονομικά περιθώρια της ελληνικής πλευράς για την αναβάθμιση παλιών μαχητικών αεροπλάνων όπως είναι τα F-16C/D Block 30 και τα Mirage 2000EG/BG είναι εξαιρετικά περιορισμένα, σε συνδυασμό με το ότι πρόκειται για αρκετά παλιές πλατφόρμες που με βάση τον εναπομείναντα χρόνο αξιοποίησής τους στις επιχειρήσεις, είναι υψηλό το ρίσκο ενός εκτεταμένου εκσυγχρονισμού τους, η πιστοποίηση του ατρακτιδίου SNIPER σε αυτά, τα καθιστά ικανά να αξιοποιηθούν με πολύ μεγαλύτερες δυνατότητες στο σύγχρονο περιβάλλον των αεροπορικών επιχειρήσεων.

Σημειώστε ότι το Κατάρ έχει ήδη πιστοποιήσει το ατρακτίδιο στοχοποίησης SNIPER επάνω στα γαλλικά μαχητικά Rafale που έχει προμηθευτεί αντί του γαλλικού Talios, ενώ το ίδιο έχει κάνει και η Αεροπορία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων στα Mirage 2000-9, αντικαθιστώντας το παλαιότερο γαλλικό Damocles που είχε προμηθευτεί για τον εξοπλισμό τους.

Η εν λόγω σύμβαση υπογράφηκε πριν από λίγους μήνες, στα τέλη Φεβρουαρίου του 2020 και αφορά εμπορική συμφωνία και όχι διακρατική μέσω FMS. Το τίμημα που θα καταβάλλουν τα ΗΑΕ δεν έχει γνωστοποιηθεί, όπως δεν έχει γνωστοποιηθεί και ο αριθμός των ατρακτιδίων AAQ-33 SNIPER που θα αποκτήσει.

Εικόνα σχετική με το κόστος έχουμε μόνο από τη συμφωνία του Κουβέιτ, το οποίο στο τέλος του του 2015, υπέγραψε την προμήθεια 14 τέτοιων ατρακτιδίων και την πιστοποίησή τους στα μαχητικά F/A-18C/D Hornet που διαθέτει. Η αμερικανική DSCA είχε δημοσιοποιήσει κόστος (αγορά, πιστοποίηση και υποστήριξη) 115 εκατομμυρίων δολαρίων…

Στην περίπτωση των ελληνικών Mirage 2000-5Mk.2 και EG/BG, τα πράγματα είναι διαφορετικά δεδομένου ότι δεν συμφέρει την Πολεμική Αεροπορία να επενδύσει σημαντικά ποσά για να τα αξιοποιήσει και ως πλατφόρμες αέρος – εδάφους για τακτικά πλήγματα ακριβείας. Γι’ αυτή τη δουλειά έχει τα F-16 με εμπειρία 20 ετών σε αυτού του είδους τις επιχειρήσεις. Μέσω του συστήματος LANTIRN στο οποίο κάναμε ξεχωριστή αναφορά.

Θεωρούμε ότι παρά τις διαφορές στον ηλεκτρονικό εξοπλισμό και τον συστήματα αποστολής μεταξύ των δύο εκδόσεων του Mirage 2000 που βρίσκονται σε υπηρεσία στην Πολεμική Αεροπορία, μπορούν να αξιοποιηθούν συνεργατικά μέσω της εγκατάστασης τερματικών Link-16. Ο χρόνος που θα ήταν πραγματικά ωφέλιμη η αναβάθμιση των παλιών Mirage 2000EG έχει παρέλθει προ πολλού, ενώ και το κόστος είναι υψηλό.

Πράγμα που σημαίνει, όπως έχουμε αναλύσει παλαιότερα, ότι θα κληθούμε να καταβάλλουμε συνολικό ποσό ύψους μεγαλύτερου τους ενός δισεκατομμυρίου ευρώ, για να εγκαταστήσουμε εξοπλισμό αποστολής ήδη ξεπερασμένο (αναφερόμαστε κυρίως στο ραντάρ RDY-3 που παρά τις μεγάλες του δυνατότητες δεν παύει να είναι σύστημα με κεραία μηχανικής σάρωσης…) σε ένα μαχητικό ηλικίας 30+ ετών

Πραγματικά αποδοτική από επιχειρησιακής πλευράς επομένως και οικονομικά εφικτή θα ήταν, πέρα από το Link-16 που θα διασυνδέσει το σύνολο των ελληνικών Mirage 2000 μεταξύ τους, αλλά και με άλλες πλατφόρμες, όπως τα εκσυγχρονισμένα F-16V, τα EMB-145H και τα P-3H Orion, η πιστοποίηση προηγμένων όπλων αέρος-αέρος, όπως ο MICA NG η ο Meteor στα μαχητικά αυτά…

Ως οικονομικά εφικτή και αναγκαία θα έπρεπε πιθανόν να εξεταστεί η πιστοποίηση του ατρακτιδίου ASTAC, καθώς και των SCALP-EG και AM-39 Exocet στο σύνολο του στόλου των μαχητικών του τύπου.

SNIPER XR ή LITENING για την Πολεμική Αεροπορία: Η τουρκική αριθμητική υπεροχή…

Η Τουρκία από την πλευρά της είχε αιτηθεί την προμήθεια 30 ατρακτιδίων ναυτιλίας AAQ-13 LANTIRN ER και ισάριθμων ατρακτιδίων στοχοποίησης ΑΑQ-33 SNIPER XR από το 2008. Η σχετική δημοσίευση της DSCA έκανε λόγο για εκτιμώμενο κόστος 200 περίπου εκατομμυρίων δολαρίων μαζί με πιστοποίηση και υποστήριξη.

Τελικά οι Τούρκοι υπέγραψαν συμβόλαιο ύψους 118 εκατομμυρίων δολαρίων, χωρίς στην ανακοίνωση Τύπου της κατασκευάστριας εταιρείας να διευκρινίζεται ο αριθμός των ατρακτιδίων και οι παρεχόμενες υπηρεσίες υποστήριξης και πιστοποίησης. Όλα αυτά τον Ιανουάριο του 2010…

Τα ατρακτίδια αυτά ήρθαν να προστεθούν στα 40 ολοκληρωμένα συστήματα LANTIRN (ζεύγη ατρακτιδίων ναυτιλίας και στοχοποίησης…) που είχαν παραγγελθεί και παραδοθεί στη δεκαετία του ‘90 στην Τουρκική Αεροπορία (ΤΗΚ).

Πέρα από όσα προαναφέραμε, το SNIPER ως ατρακτίδιο είναι σχεδιασμένο ώστε να διασφαλίζει χαμηλό κόστος υποστήριξης και μεγάλη επιχειρησιακή ευελιξία. Αυτό τουλάχιστον υποστηρίζει ο κατασκευαστής του και το αιτιολογεί ως εξής:

Το ατρακτίδιο αποτελείται από 39 χαμηλού βάρους μονάδες (LRU – Line Replaceable Units) οι οποίες μπορούν να αντικατασταθούν χωρίς τη χρήση ειδικών εργαλείων ακόμη και στη γραμμή πτήσεων. Το διαγνωστικό σύστημα του συστήματος, βοηθά πολύ στη διαδικασία άμεσης αποκατάστασης βλαβών, δεδομένου ότι εντοπίζει άμεσα τη μονάδα (LRU) που παρουσιάζει λειτουργικό πρόβλημα.

Κατά συνέπεια για όλους τους παραπάνω λόγους η Πολεμική Αεροπορία επιθυμεί την προμήθεια ατρακτιδίων στοχοποίησης SNIPER XR. Τον Νοέμβριο του 2014 η Ελλάδα είχε αιτηθεί από τις ΗΠΑ, την προμήθεια συστημάτων και εξοπλισμού υποστήριξης για τα 30 μαχητικά F-16C/D Block 52+ Advanced του προγράμματος Peace Xenia IV.

Μέσω αυτού του αιτήματος είχε μεταξύ άλλων εγκριθεί και η προμήθεια 10 ατρακτιδίων SNIPER XR από την Ελλάδα. Προς το παρόν βρίσκεται σε διαβουλεύσεις με την αμερικανική πλευρά προκειμένου να εξασφαλίσει υποστήριξη για τα ατρακτίδια του συστήματος LANTIRN που διαθέτει. Πρόκειται για 33 συνολικά πλήρη συστήματα (ζεύγη δηλαδή ατρακτιδίων ναυτιλίας και στοχοποίησης), τα οποία έχουν αποδοθείς στις 335, 340 και 347 Μοίρες.

Παράλληλα εξετάζεται και η προμήθεια του ισραηλινού Litening 5 της Rafael. Και ο λόγος δεν είναι μόνο η εξαιρετική απόδοση του ατρακτιδίου επάνω στα ελληνικά Phantom και η αξιοπιστία του. Είναι και οι πολύ μεγάλες δυνατότητες της νέας του έκδοσης. Δυνατότητες που καθιστούν ελκυστική την πιστοποίηση επάνω στα παλιότερα F-16C/D Block 30 και Block 50