Μακάρι να ήταν πρόβλημα μόνο οι τορπίλες! Με τις φρεγάτες τι; Ανεπίδεκτοι μαθήσεως από τα λάθη δεκαετιών…

Πολλά ειπώθηκαν μετά τη δημοσίευση του θέματος για τις τορπίλες βαρέως τύπου των υποβρυχίων Type 214, στο οποίο καταγράφονται προς απάντηση σειρά ερωτημάτων, με την έμμεση πλην όμως σαφή αναφορά ότι ότι οι διαδικασίες που ακολουθούνται απέχουν από το να θεωρηθούν ως οι προβλεπόμενες. Επειδή όμως πολλοί στο ΥΠΕΘΑ και τα Επιτελεία εξακολουθούν να παριστάνουν ότι δεν καταλαβαίνουν, εμμένοντας σε πρακτικές που παλαιότερα οδήγησαν τη χώρα σε μεγάλες περιπέτειες και αυτοκαταστροφική αδράνεια, επανερχόμαστε και με δεύτερο παράδειγμα, αυτό του προγράμματος των φρεγατών…

Επιμένουν λοιπόν να καθορίζουν το τι θα αγοραστεί με την αντίστροφη της προβλεπόμενης διαδικασίας, όχι μόνο από το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο, αλλά και από τη λογική. Μια προμήθεια εξελίσσεται πάντα “από κάτω προς τα πάνω“. Προηγούνται οι μελέτες των Επιτελείων που οδηγούν σε συγκεκριμένες εισηγήσεις προς την πολιτική ηγεσία, για να λάβει τις τελικές αποφάσεις.

Στην Ελλάδα συνηθίζουμε να λαμβάνουμε αποφάσεις χωρίς να υπάρχουν καν οι εισηγήσεις, με αποτέλεσμα να καλούνται στη συνέχεια τα Επιτελεία να συμπληρώσουν άρον άρον όσα λείπουν. Τα οποία Επιτελεία με τη σειρά τους, γνωρίζοντας με ποιον τρόπο κινούνται τα πράγματα στη χώρα, καταλήγουν στο “ας πάρουν κάτι, αρκεί να είναι καινούργιο, δεν μπορεί να είναι χειρότερα από την κατάσταση που αντιμετωπίζουμε”…

Είναι όμως σαν να χτίζεις ξεκινώντας από το ρετιρέ όταν αποφασίζει η πολιτική ηγεσία… Τουλάχιστον εξαγγέλθηκε 15ετές εξοπλιστικό πρόγραμμα ώστε υπάρχει η ελπίδα να επιχειρήσουν προσεχώς να συμμορφωθούν όλοι με τις προτεραιότητες που καθορίστηκαν από τους αρμόδιους και να λειτουργήσουμε συντεταγμένα.

Όχι δηλαδή ξανά με αποσπασματικές προμήθειες στο “και πέντε”, πάντα με τη βολική δικαιολογία της “εξοπλιστικής διπλωματίας” και της εθνικής ανάγκης, ενώ όλοι θα ομολογούν ότι τα περισσότερα που θα προμηθευτούμε αφορούν… την επόμενη κρίση με την Τουρκία! Διότι έτσι συμπεριφερόμαστε σταθερά… Σάμπως σήμερα δεν μας κρατούν όρθιους τα συστήματα που αγόρασε ο Άκης Τσοχατζόπουλος; Τα οποία αφήσαμε στην τύχη τους στο μεταξύ; Πόσο πιο ανεπίδεκτοι μαθήσεως από τα λάθη μας;

Υπάρχουν κι άλλοι τομείς να δοθούν ανταλλάγματα, αν κριθεί ότι απαιτείται, σε εταίρους και συμμάχους, δεν μπορεί όλα να γίνονται σταθερά “στο πόδι” και στο τέλος, να στοιχίζει “ο κούκος αηδόνι”, να μην επωφελείται η εγχώρια δημόσια και ιδιωτική αμυντική βιομηχανία, να μην υπάρχει αναφορά στο “κόστος κύκλου ζωής” (life cycle cost) κάθε συστήματος που αγοράζουμε το οποίο είναι υπερδιπλάσιο του κόστους αγοράς και στη συνέχεια να εκπλησσόμαστε ομαδικά, διότι καταλήγουμε να τα αφήνουμε να σαπίζουν….

Ας πάμε όμως στο επίμαχο απόσπασμα από την ομιλία ΥΕΘΑ στη Βουλή στις 25 Οκτωβρίου όπου αναφέρθηκε και στην απόφαση για προμήθεια νέων φρεγατών:
“Οι τέσσερις καινούργιες φρεγάτες που πρόκειται να αποκτήσει το Πολεμικό Ναυτικό, βρίσκονται στη φάση της αξιολόγησης των προτάσεων από τους επιτελείς, ώστε να υποβληθεί η πρόταση που θα προκριθεί προς την Πολιτική Ηγεσία, παράλληλα με τον εκσυγχρονισμό μέσης ζωής των τεσσάρων φρεγατών τύπου “ΜEKO” έχει ήδη ξεκινήσει διαδικασία ενεργοποίησης αυτού του υποπρογράμματος.”

Αξίζει όμως να αναφερθεί και απόσπασμα από τη συνέντευξη Τύπου του πρωθυπουργού. Κυριάκου Μητσοτάκη. στο Thessaloniki Helexpo Forum στις 13 Σεπτεμβρίου 2020:
«Αυτό θα γίνει με την απόκτηση τεσσάρων καινούριων φρεγατών πολλαπλού ρόλου, καθώς και με την αναμόρφωση, με τον επανεξοπλισμό τεσσάρων φρεγατών ΜΕΚΟ. Αυτό είναι ένα πρόγραμμα το οποίο έχει χρόνο υλοποίησης από πέντε έως επτά έτη. Δεν είμαι σε θέση να το κοστολογήσω, για τον απλούστατο λόγο ότι θα υπάρχουν ανταγωνιστικές προσφορές. Προφανώς, τελικά, το υπουργείο θα κάνει την πρόταση για την προσφορά εκείνη που κρίνει ότι είναι η πιο συμφέρουσα, λαμβάνοντας υπόψη επιχειρησιακές δυνατότητες αλλά και κόστος».

Δηλαδή, με απλά λόγια και με βάση τα ανωτέρω, από τις 13 Σεπτεμβρίου 2020 που ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε την υλοποίηση του προγράμματος με ανταγωνιστικές προσφορές, περίπου 45 ημέρες μετά (συμπεριλαμβανομένων σαββατοκύριακων και αργιών), στις 25 Οκτωβρίου 2020 και σύμφωνα με τον υπουργό Εθνικής Άμυνας, το πρόγραμμα βρίσκεται «φάση της αξιολόγησης των προτάσεων από τους επιτελείς».

Ας καταθέσουμε λοιπόν κι εμείς τα δικά μας ερωτήματα:
>Πότε εκδόθηκαν και εγκρίθηκαν οι επιχειρησιακές και τεχνικές προδιαγραφές του Πολεμικού Ναυτικού σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από τη διαδικασία του Εθνικού Αμυντικού Σχεδιασμού;

>Πότε προσκλήθηκαν οι ενδιαφερόμενοι να υποβάλλουν προσφορές για τις νέες φρεγάτες;
>Πότε τελικά υπέβαλλαν προσφορές οι ενδιαφερόμενοι;
>Ποιος είναι ο προϋπολογισμός του προγράμματος;

>Μπορεί με βάση το υφιστάμενο νομικό και διαδικαστικό πλαίσιο να εκκινήσει διαδικασία υλοποίησης του προγράμματος νέων φρεγατών, χωρίς να έχει προσδιοριστεί ο προϋπολογισμός;

Η δήλωση του πρωθυπουργού την 13 Σεπτεμβρίου 2020 ότι «Δεν είμαι σε θέση να το κοστολογήσω, για τον απλούστατο λόγο ότι θα υπάρχουν ανταγωνιστικές προσφορές», φυσικά δεν αποτελεί, κατά τον τύπο αλλά και την ουσία, προϋπολογισμό. Το αντίθετο μάλιστα. Τι δεν πάει λοιπόν καλά για μια ακόμη φορά;