LM: Ο κορονοϊός δεν κατάφερε να “εκτροχιάσει” ούτε τα F-16V ούτε τα ΑΦΝΣ P-3B Orion!

Στα δυο κύρια προγράμματα που εκτελεί αυτή τη στιγμή η Lockheed Martin (LM) στην Ελλάδα, την αναβάθμιση μαχητικών αεροσκαφών F-16 Block 52+ & 52+Advanced σε F-16V και το Πρόγραμμα Αναβάθμισης Αεροσκαφών Ναυτικής Συνεργασίας (ΑΦΝΣ) P-3B Orion, αναφέρθηκε όπως ήταν αναμενόμενο ο Αντιπρόεδρος (Global Pursuits Initiatives) του Αεροναυτικού τμήματος τμήματος της εταιρίας (Lockheed Martin Aeronautics / International), Ντένης Πλέσσας, στην ετήσια απολογιστική συνάντηση με τους εκπροσώπους των μέσων ενημέρωσης. Στην εκδήλωση έδωσαν το παρόν και αξιωματούχοι από τα άλλα τμήματα της LM (ναυπηγικό, πυραυλικό, διαστημικό, τακτικά συστήματα, ελικόπτερα κ.λπ.).

Η συνάντηση αυτή διοργανώθηκε διαδικτυακά, καθώς η πανδημία του κορονοϊού δεν επίτρεψε φέτος την φιλοξενία και παράθεση γεύματος, όπως παραδοσιακά συνηθιζόταν. Αναφορά υπήρξε και στην προοπτική έγκριση του προγράμματος αναβάθμισης των F-16 Block 50 από τα απάρτια που θα απομακρυνθούν από τα αναβαθμιζόμενα F-16 σε “V”, που θα τα μετατρέψει σε μαχητικά πιο προηγμένα, από το καλύτερο που διέθετε η Πολεμική Αεροπορία μέχρι σήμερα.

Το ενδιαφέρον στην αναβάθμιση αυτών των αεροσκαφών είναι το αν ως πρόγραμμα θα εκτελεστεί στην ΕΑΒ ή θα επιλεγεί κάποια Πτέρυγα Μάχης της Πολεμικής Αεροπορίας, όπως η 111ΠΜ που τα φιλοξενεί, για να προχωρήσει το έργο.

Η εταιρία ενημέρωσε επίσης και για το πρόγραμμα των μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35 Lightning II το οποίο όπως αναφέρθηκε, καταφέρνει σταδιακά να προσφέρεται σε τιμές και κόστος υποστήριξης αεροσκάφους τέταρτης γενιάς. Το αεροσκάφος αυτό αναμένεται να αποτελέσει μέρος και του ελληνικού οπλοστασίου τα επόμενα χρόνια.

Κολακευτικές ήταν οι αναφορές στο μεταφορικό αεροσκάφος C-130J, το οποίο αποδείχθηκε εξαιρετικό εργαλείο όχι μόνο για την κάλυψη στρατιωτικών αναγκών, αλλά και αυτών που αφορούν την “Πολιτική Προστασία”, ιδίως στην τρέχουσα συγκυρία που η ανθρωπότητα δοκιμάζεται από την πανδημία του κορονοϊού.

Στο κείμενο που ακολουθεί περιέχονται τόσο αναφορές που έγιναν στην παρουσίαση που ολοκληρώθηκε πριν από λίγο, όσο και επιπρόσθετες πληροφορίες, προϊόν του ρεπορτάζ του DP για το θέμα, οι οποίες παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον.

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ F-16V
Όπως υπενθύμισε ο αξιωματούχος της LM, το πρόγραμμα αφορά διακρατική σύμβαση Ελλάδας-ΗΠΑ (πρόγραμμα FMS – Foreign Military Sales) με κύριο ανάδοχο την Lockheed Martin και τη συμμετοχή δεκάδων υποκατασκευαστών. Οι συλλογές αναβάθμισης θα εγκατασταθούν στα υπό αναβάθμιση αεροσκάφη στις εγκαταστάσεις της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας (ΕΑΒ).

Το πρώτο αεροσκάφος F-16C Block 52+ Advanced με κωδικό παραγωγής “WJ05”, αποτελεί το πρωτότυπο και το αεροσκάφος πτητικών δοκιμών που θα μεταβεί στις ΗΠΑ και την αεροπορική βάση “Edwards”, για την πιστοποίηση της τελικής διαμόρφωσης σε επίπεδο λογισμικού.

Το πρόγραμμα αντιμετώπισε “αναποδιές” στην αρχή του, με αποτέλεσμα ενώ ο προγραμματισμός προέβλεπε τη μεταφορά του στην ΕΑΒ για έναρξη των εργασιών τον περασμένο Δεκέμβριο (2019) τελικά μπήκε στις εγκαταστάσεις της εταιρίας τον Φεβρουάριο του 2020.

Όπως ανέφερε ο Ντένης Πλέσσας, η μέχρι στιγμής επιτυχής εξέλιξη του έργου, παρά τα προβλήματα που έπρεπε να αντιμετωπιστούν, κατέστη εφικτή με την καθημερινή συνεργασία της αμερικανικής κυβέρνησης, της Πολεμικής Αεροπορίας, της Lockheed Martin, της ΕΑΒ και δεκάδων άλλων υποκατασκευαστών και φορέων στο εξωτερικό ή στην Ελλάδα.

Παρά τα προβλήματα λοιπόν, οι εργασίες προχώρησαν με γρήγορους ρυθμούς. Έχει γίνει εκτεταμένη αποσυναρμολόγηση, αφαίρεση υλικών και καλωδιώσεων. Ακολούθησε εγκατάσταση νέων καλωδιώσεων και δομικών μερών της τροποποίησης, αλλά και εγκατάσταση νέων ηλεκτρονικών (LRUs), συμπεριλαμβανομένων και του νέου AESA RADAR (ΑPG-83) της Northrop Grumman.

Πραγματοποιήθηκε η εγκατάσταση επιπλέον καλωδιώσεων προκειμένου να υποστηρίξουν τις καταγραφικές συσκευές που θα εγκατασταθούν μόνο στο πρωτότυπο αεροσκάφος, οι οποίες είναι απαραίτητες για τις πτητικές δοκιμές στην αεροπορική βάση “Edwards” στις ΗΠΑ όπου θα μεταβεί.

Οι λειτουργικοί έλεγχοι με παροχή ηλεκτρικής ισχύος σε όλα τα συστήματα, νέα και παλιά, του μαχητικού, ξεκίνησαν έστω και μια ημέρα νωρίτερα του προγραμματισμού. Τοποθετήθηκε ο αεροκινητήρας και συνεχίστηκαν οι έλεγχοι με τον κινητήρα σε λειτουργία, σε χαμηλό ρυθμό, αλλά και σε κατάσταση πλήρους μετάκαυσης (Full Afterburner).

Όταν ολοκληρώθηκε η εγκατάσταση όλων των υλικών της τροποποίησης με επιτυχία, έγινε ζυγοστάθμιση του αεροσκάφους, ενώ περατώθηκαν επιτυχώς κρίσιμοι έλεγχοι διαλειτουργικότητας και συμβατότητας ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα απειληθεί η ασφάλεια πτήσεων του αεροσκάφους. Οι έλεγχοι αυτοί αναμένεται να συνεχιστούν και στις εγκαταστάσεις της Lockheed Martin στο Fort Worth του Τέξας, με τη χρήση εξειδικευμένου “ανηχοϊκού θαλάμου”.

Το θετικό είναι ότι η προγραμματισμένη ολοκλήρωση των εργασιών που προβλεπόταν για τις 23 Δεκεμβρίου (την ερχόμενη τετάρτη) θα τηρηθεί. Τον ερχόμενο Ιανουάριο, μετά τις γιορτές, στην Ελλάδα θα αφιχθούν πιλότοι της κατασκευάστριας εταιρίας για να ξεκινήσει η πτητική δραστηριότητα του πρωτοτύπου, με σκοπό να μπορέσει το αεροσκάφος να ταξιδέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες, κάποια στιγμή εντός του ερχομένου Φεβρουαρίου 2021.

Εν ολίγοις, με δεδομένα τα προβλήματα που αντιμετωπίστηκαν το 2020 και παρά την καθυστερημένη επί περίπου δίμηνο άφιξης του πρώτου αεροσκάφους στις εγκαταστάσεις της ΕΑΒ, το πρόγραμμα υλοποιείται εντός των συμβατικών χρονοδιαγραμμάτων.

Αυτό σχεδόν συνιστά έκπληξη εάν κανείς συνυπολογίσει τις παγκόσμιες επιπτώσεις της πανδημίας του κορονοϊού, στην εφοδιαστική αλυσίδα, στις μεταφορές, στη διάθεση προσωπικού, στην έγκαιρη άφιξη προσωπικού, κυρίως της Lockheed Martin και της αμερικανικής κυβέρνησης από τις ΗΠΑ.

Ιδιαίτερη μνεία θα πρέπει να γίνει στους χαμηλούς τόνους που κράτησε ο κ. Πλέσσας στα προβλήματα που ανέκυψαν εξαιτίας ακατάλληλων υποδομών στις εγκαταστάσεις της ΕΑΒ που έπρεπε να συντηρηθούν και να βελτιωθούν.

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ ΑΦΝΣ P-3B ORION
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι αναφορές του αξιωματούχου της Lockheed Martin στα προβλήματα που έχει αντιμετωπίσει το πρόγραμμα. Το διαθέσιμο εξειδικευμένο προσωπικό όλο αυτό το διάστημα αυξομειωνόταν(!) λόγω αποχωρήσεων έμπειρων στελεχών, με αποτέλεσμα να απαιτούνται προσαρμογές, αλλά και εξεύρεση λύσεων ώστε να υπάρχουν τεχνικού με την κατάλληλη τεχνογνωσία για να εξελιχθεί ομαλά το έργο.

Στελέχη της εταιρίας εξέφραζαν τις προηγούμενες ημέρες αισιοδοξία, ότι σύντομα η ομάδα των τεχνικών θα ενισχυθεί μέσα στο επόμενο δίμηνο από την σε εξέλιξη διαγωνιστική διαδικασία προσλήψεων που υλοποιεί η ΕΑΒ, με αποτέλεσμα τη σταδιακή εξομάλυνση της πορείας των εργασιών.

Προβλήματα προκάλεσαν οι χρονοβόρες διαδικασίες στην προμήθεια ανταλλακτικών και υπηρεσιών από την πλευρά της ΕΑΒ, η κατάσταση του επίγειου εξοπλισμού και των υποστηρικτικών της υποδομών, αλλά και η διαθεσιμότητα ειδικών εργαλείων και συσκευών που απαιτούνται για συγκεκριμένες εργασίες. Πρόβλημα προκλήθηκε γενικότερα, συνεπεία της πανδημίας, καθώς είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια περίπου 5.500 χιλιάδων εργατοωρών την περίοδο από Μάρτιο έως Δεκέμβριο 2020.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, το πρόγραμμα εξελίσσεται ομαλά χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα και καθυστερήσεις. Το πρώτο αεροσκάφος βρίσκεται στην φάση ολοκλήρωσης της δομικής του αναβάθμισης έχοντας ολοκληρώσει με απόλυτη επιτυχία ένα από τα πιο βασικά και δύσκολα σημεία της, αυτό της τοποθέτησης των νέων πτερύγων επί της βασικής ατράκτου.

Όπως μας διευκρινίστηκε, η σύζευξη των πτερύγων “απαιτεί υψηλό επίπεδο τεχνικής κατάρτισης και χαρακτηρίστηκε από τον επικεφαλής μηχανικό (chief engineer) της κατασκευάστριας εταιρείας, ως η πιο επιτυχημένη που έχει υλοποιηθεί τα τελευταία τριάντα χρόνια“. Πλέον συνεχίζονται οι εργασίες της ηλεκτρονικής αναβάθμισης οι οποίες βρίσκονται στη φάση της δρομολόγησης των νέων καλωδιώσεων επί της ατράκτου.

Όσον αφορά το δεύτερο αεροσκάφος, η δομική του αναβάθμιση υλοποιείται ομαλά, ακολουθώντας τα βήματα της αναβάθμισης του πρώτου αεροσκάφους. Στον τομέα της ηλεκτρονικής αναβάθμισης, έχουν ολοκληρωθεί όλες οι απαιτούμενες αφαιρέσεις, αλλά και οι καταργήσεις των προς αντικατάσταση συστημάτων και καλωδιώσεων. Πλέον είναι στη φάση της έναρξης δρομολόγησης των νέων καλωδιώσεων.

Το τρίτο αεροσκάφος βρίσκεται στην φάση του ολικού αποχρωματισμού του, για να ακολουθήσει η ένταξή του στο υπόστεγο ώστε να ξεκινήσουν και σε αυτό οι εργασίες της αναβάθμισης.

Οι συλλογές των τροποποιήσεων (KITs) για την ηλεκτρονική αναβάθμιση χορηγούνται από την κατασκευάστρια εταιρεία και τις συνεργαζόμενες εταιρείες βάση χρονοδιαγράμματος. Συγκεκριμένα, για τα δυο πρώτα αεροσκάφη οι παραδόσεις θα ολοκληρωθούν το διάστημα Φεβρουαρίου – Απριλίου του 2021.

Ωστόσο, θα πρέπει αν τονιστεί ότι για τη δομική αναβάθμιση, οι συλλογές για όλα τα αεροσκάφη είναι πλέον διαθέσιμες στη γραμμή παραγωγής. Με όλα τα προβλήματα που προαναφέρθηκαν, το πρόγραμμα έχει κατορθωθεί να υλοποιείται εντός χρονοδιαγράμματος. Κατά συνέπεια, εξακολουθεί να υφίσταται η πρόβλεψη παράδοσης των δυο πρώτων αεροσκαφών το 2023 και το 2024 για τα δυο τελευταία.

Η ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΩΝ F-16 BLOCK 50 ΣΕ BLOCK 50++ ADVANCED
Το συγκεκριμένο πρόγραμμα έχει λάβει υψηλή προτεραιότητα από την Πολεμική Αεροπορία, καθώς θα οδηγήσει μαζί με τα 84 F-16V σε έναν αεροπορικό στόλο αεροσκαφών F-16 πρώτης γραμμής που θα αριθμεί 122 συνολικά αεροσκάφη. Στα αεροσκάφη θα τοποθετηθούν τα απάρτια που θα απομακρυνθούν από τα αναβαθμιζόμενα σε “V”.

Σε συνδυασμό με τα 18 Rafale και τα υφιστάμενα Mirage 2000-5, αλλά και τη συνοδευτική με την αναβάθμιση των F-16 Block 50 προμήθεια περίπου 30 ατρακτιδίων στοχοποίησης SNIPER που θα περιέχονται στην σύμβαση όπως ενημέρωσε ο κ. Πλέσσας, η Πολεμική Αεροπορία θα έχει κάνει ένα πραγματικό επιχειρησιακό άλμα. Με την ολοκλήρωση των προγραμμάτων, θα διαθέτει έναν από τους ισχυρότερους και ικανότερους επιχειρησιακά στόλους στο ΝΑΤΟ.

Το βέβαιο είναι ότι η Πολεμική Αεροπορία θα διαθέτει μια κρίσιμη μάζα αεροσκαφών πρώτης γραμμής για τις καθημερινές υποχρεώσεις αστυνόμευσης και ασφάλειας του εναέριου χώρου στο Αιγαίο, ενώ και οι δυνατότητες πολύ πιο απαιτητικών αποστολών θα έχουν αναβαθμιστεί εκθετικά.

Όπως έχει αναφερθεί στο παρελθόν και μόνο η προμήθεια κατάλληλων αεροπορικών όπλων (π.χ. βλήματα SPICE), σε συνδυασμό με το ότι έχουν υποστεί δύο προγράμματα δομικής αναβάθμισης, θα μπορούν επάξια στον αεροπορικό στόλο “να σταθούν”, ακόμα και τα F-16 Block 30.

Εάν αποφασιστεί η παραμονή του συνόλου ή μέρους αυτών, ενδεχομένως θα πρέπει να εξεταστεί από το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας (ΓΕΑ) το ενδεχόμενο μιας φθηνής αναβάθμισης κρίσιμων συστημάτων τους. Τα “V” από τα οποία θα προκύψουν εξαιρετικά -πολύ πιο σύγχρονα- συστήματα που θα αντικατασταθούν και θα τοποθετηθούν στα Block 50 είναι 84 στο σύνολο, ενώ τα “50άρια” μόλις 37 αεροσκάφη.

Υπάρχει άλλο ένα, άρα είναι 38 συνολικά! Πρόκειται για το πρώτο Block 50 που κατασκευάστηκε (045) και χρησιμοποιήθηκε ως πρωτότυπο για την ανάπτυξη και τις δοκιμές της έκδοσης Block 52+, πριν από 20 περίπου χρόνια. Το αεροπλάνο αυτό παρέμεινε στις ΗΠΑ για πολλά χρόνια και τελικά παραδόθηκε στην Πολεμική Αεροπορία το 2010.

Κατά συνέπεια, υπάρχουν συστήματα που δεν θα αξιοποιηθούν στη αναβάθμιση, για να καλυφθούν και τα 32 F-16 Block 30 (τόσα έχουν μείνει λόγω απωλειών από τα αρχικά 40 που διέθετε η ΠΑ) . Άρα, αριθμός που μπορεί να καλυφθεί από τα απάρτια που θα περισσέψουν από την αναβάθμιση των Block 52+ Advanced.

Υπάρχει λόγος να μην αξιοποιηθούν, καθώς το αεροσκάφος έχει ήδη υποστεί δυο δομικές αναβαθμίσεις και είναι αξιόμαχο; Οι κινητήρες των Block 30 είχαν αναβαθμιστεί τη δεκαετία του 2000. Είναι στα επίπεδα ώσης και ίδιας διαμόρφωσης με αυτούς των Block 50.

Τα μαχητικά αυτά μπορούν να αναβαθμιστούν στο πλαίσιο ενός προγράμματος τύπου CCIP LITE που είχε προταθεί παλαιότερα από την LM (2009) με αρκετά χαμηλότερο κόστος σε σχέση με τα Block 50 και με αξιοποίηση απαρτίων από τα F-16C/D Block 52+ και Block 52+ Advanced.

Η Πολεμική Αεροπορία τότε είχε απορρίψει την πρόταση καθώς υπολόγιζε στην προμήθεια ΝΜΑ (Νέου Μαχητικού Αεροσκάφους). Άλλες εποχές τότε… Εκτός κι αν τελικά υπάρξει άλλη λύση, σε συνδυασμό με την πώλησή τους σε ενδιαφερόμενη χώρα, οπότε θα μπορούσε η εμπειρία της ΕΑΒ να χρησιμεύσει ώστε να πωληθούν με αναβαθμισμένα ηλεκτρονικά. Το μέλλον θα δείξει.