Κομισιόν: Η πρωτοφανής προχειρότητά της στην κατάργηση αλλαγής ώρας

Κάποτε, είχαν ρωτήσει τον Αϊνστάιν: Τί είναι ο χρόνος; Κι αυτός απάντησε: Ό,τι δείχνουν τα ρολόγια. Έτσι, ξεκινάω με μια εικόνα από το εγγύς μέλλον: Αθήνα, κάπου στα μέσα του Δεκέμβρη, του έτους 2019. Ξυπνάμε πρωί, για να πάμε στη δουλειά. Κάνει κρύο, τα σύννεφα ξεχύνονται από την Πάρνηθα προς το λεκανοπέδιο αφήνοντας μια ψιλή βροχή που τρυπάει και διαβρώνει όποια καλή διάθεση μπορεί να είχαμε. Φανταστείτε την εικόνα έξω.

Γράφει ο Νίκος Γκίκας (Γεωγράφος)
Προγνώσεις καιρού: UMETEO
Εικόνα Άρθρου: Σαλβαντόρ Νταλί, η εμμονή της μνήμης

Τουλάχιστον, έστω και με αυτόν τον καιρό, προλαβαίνουμε λίγο φως πριν τη δουλειά, σωστά; Δυστυχώς, έχετε ήδη κάνει λάθος: Στις 7.30 το πρωί (που μάλλον θα έχουν ξυπνήσει όσοι τυχεροί εργάζονται 9 με 5) θα είναι ακόμη νύχτα και στη δουλειά θα φτάνουμε οδηγώντας ακόμη με τα φώτα ανοιχτά. Γιατί;

Διότι η συντριπτική πλειοψηφία των περίπου 4,7 εκατομμυρίων Ευρωπαίων πολιτών που απάντησαν στο ερωτηματολόγιο της Κομισιόν, επιθυμούν την κατάργηση της εφαρμογής του μέτρου της αλλαγής της ώρας. Στην επίμαχη ερώτηση ανέφεραν, ότι αυτό τους επηρεάζει από αρνητικά έως πολύ αρνητικά. Ωστόσο, όταν ερωτήθηκαν ποιά ώρα θα πρέπει να διατηρήσουμε, απάντησαν ότι επιθυμούν να παραμείνουμε στην θερινή (και όχι στη χειμερινή)!

Και ποιό είναι το πρόβλημα;

Κάποιος πολύ σωστά, ως άλλος Αϊνστάιν, θα αντιδράσει λέγοντας ότι “και η ώρα, μια σύμβαση είναι, το θέμα είναι τι μας βολεύει”. Εκτός από την παραπάνω ζοφερή περιγραφή ενός τυπικού χειμωνιάτικου πρωινού στην Αθήνα, την οποία ούτε ο Αϊνστάιν δεν θα άντεχε, τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά.

Η συζήτηση για τη χρησιμότητα του συγκεκριμένου μέτρου υπάρχει εδώ και πολλά χρόνια καταλήγοντας ότι οι θετικές επιπτώσεις (στον ενεργειακό τομέα) είναι μικρότερες συγκρινόμενες με τις αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία αλλά και στις δραστηριότητες των ανθρώπων (συσχετίστηκε ακόμη και με την αύξηση τροχαίων ατυχημάτων).

Εν τέλει, αποτυπώθηκε και στην επιθυμία του κόσμου, σε ένα ερωτηματολόγιο με πρωτοφανή συμμετοχή, ώστε να σταματήσει πια η εφαρμογή αυτού του μέτρου. Πρωτοφανής όμως φαίνεται πως είναι και η προχειρότητα από την πλευρά της Επιτροπής ως προς την σύνταξη του συγκεκριμένου ερωτηματολογίου!

Διότι ναι μεν πολλοί αναγνωρίζουμε ότι η εφαρμογή του συγκεκριμένου μέτρου περισσότερα προβλήματα δημιουργεί παρά λύνει, αλλά το ερώτημα σχετικά με το ποια ώρα θέλουμε να ακολουθήσουμε (χειμερινή ή θερινή), δημιουργεί μια τεράστια σύγχυση, την οποία επέτειναν τα σχετικά ρεπορτάζ των ΜΜΕ.

Το συγκεκριμένο ερώτημα στο επίμαχο ερωτηματολόγιο, είναι εξ αρχής άστοχο. Πριν αναφέρω τον λόγο, οφείλουμε μια σύντομη αναφορά στην ιστορία: Ο πρώτος ο οποίος είχε την ιδέα, ήταν ο Βενιαμίν Φραγκλίνος ο οποίος πρότεινε απλώς να ξυπνούν οι άνθρωποι μια ώρα νωρίτερα κατά τη θερινή περίοδο, προκειμένου να εκμεταλλεύονται περισσότερο το φως.

Όπως αντιλαμβανόμαστε, αυτό είναι το ισοδύναμο του να ρυθμίζουμε τα ρολόγια μας, μια ώρα μπροστά. Μετά από πολλές προσπάθειες, και την πάροδο σχεδόν δύο αιώνων, η γενικευμένη εφαρμογή της ρύθμισης του ρολογιού μία ώρα μπροστά το καλοκαίρι, ξεκίνησε στις χώρες της Ευρώπης μετά την ενεργειακή κρίση του 1973, σαν μια προσπάθεια εξοικονόμησης ενέργειας.

Καθώς όλα αυτά τα μέτρα κρίνονται στο… ταμείο, τελικά αποδείχθηκε ότι η εξοικονόμηση ήταν πολύ μικρή συγκρινόμενη με άλλες οικονομικές απώλειες λόγω του συγκεκριμένου μέτρου, συνυπολογίζοντας και τις επιπτώσεις στην υγεία. Αναφέρθηκαν επιπτώσεις στην αγροτική παραγωγή, στις μεταφορές αλλά και στις αγορές.

Αυτό που έχει σημασία να θυμόμαστε, είναι ότι η «κανονική» ώρα, τόσο ιστορικά όσο και επιστημονικά, είναι η χειμερινή, η οποία συμβαδίζει περίπου με την ηλιακή (δηλαδή στις 12 το μεσημέρι ο ήλιος είναι στο υψηλότερο σημείο του), και η “αλλαγμένη” ώρα είναι η θερινή, η οποία ονομάζεται ώρα DST, δηλαδή Daylight Saving Time.

(Μία πολύ ωραία εφαρμογή / ιστοσελίδα σχετική με το θέμα, είναι αυτή. Παραθέτουμε το link που αφορά την Αθήνα, η οποία γεωγραφικά βρίσκεται περίπου στο κέντρο της χώρας: https://www.timeanddate.com/sun/greece/athens)

Ο τρόπος που παρουσιάστηκε το θέμα από τα εγχώρια ΜΜΕ είναι εντελώς άστοχος και φανερώνει όχι μόνο άγνοια επί του θέματος αλλά και έλλειψη λογικής! Σε πλήθος δημοσιευμάτων αναφέρεται, ότι «Η Ευρώπη καταργεί την χειμερινή ώρα». Κι αν η άγνοια συγχωρείται, δεν συμβαίνει το ίδιο με την έλλειψη λογικής.

Βάσει των όσων γράφτηκαν παραπάνω, εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς το γιατί αυτό σαν τίτλος άρθρων μπορεί να χαρακτηριστεί από άτοπο έως και αστείο. Η χειμερινή ώρα, είναι Η ΩΡΑ. Το μέτρο της αλλαγής της, αφορούσε το θερινό διάστημα (περίπου 7 μηνών) με αποτέλεσμα η νέα ώρα να ονομάζεται DST.

Αυτό λοιπόν, που μπορεί κάποιος να καταργήσει είναι την DST. Δεν μπορείς να ισχυρίζεσαι ότι καταργείς το μέτρο της αλλαγής της ώρας, καταργώντας τη χειμερινή, διότι αυτομάτως, το μόνο που κάνεις είναι να μονιμοποιήσεις την αλλαγή από 7 μήνες το χρόνο σε 12!

Το σωστό ρεπορτάζ θα έπρεπε λοιπόν να αναφέρει: «Η Ευρώπη μονιμοποιεί την αλλαγή της ώρας για όλο τον χρόνο». Κι αν δυστυχώς οι απαιτήσεις μας από την ελληνική δημοσιογραφία σε έρευνα, επίπεδο και αντικειμενικότητα δεν ήταν ποτέ ιδιαίτερα μεγάλες, δεν συμβαίνει το ίδιο για την Κομισιόν, η οποία είναι η μόνη ουσιαστικώς υπεύθυνη για το συγκεκριμένο μπέρδεμα.

Εκτιμώ πως το να τεθεί ένα τέτοιο ερωτηματολόγιο στους πολίτες της ΕΕ ήταν εξ αρχής ένα παιχνίδι δημοκρατικών εντυπώσεων, σε ένα θέμα μάλλον «εύκολο» αλλά και σημαντικό, ώστε να γίνει σαφής η διαφορά με γειτονικά κράτη όπως η Ρωσία και η Τουρκία όπου το συγκεκριμένο ήταν ένα ζήτημα «αποφασίζωμεν και διατάζωμεν» των προέδρων (π.χ. Μεντβέντεφ και Πούτιν στη Ρωσία και Ερντογάν στην Τουρκία).

Ο υπερβάλλων δημοκρατικός ζήλος της Κομισιόν όμως, έβαλε και το εντελώς άστοχο επιστημονικά αλλά και ιστορικά ερώτημα σχετικά με το ποια ώρα επιθυμούμε να διατηρήσουμε.

Οι Ευρωπαίοι πολίτες, στη σχετική πλειοψηφία τους Γερμανοί, αποφάσισαν πως επιθυμούν τη Θερινή, η οποία ενώ για χώρες βορειότερα του Γεωγραφικού πλάτους των 45-50° δεν παίζει κανέναν ιδιαίτερο ρόλο, καθώς ούτως ή άλλως η διάρκεια της ημέρας είναι πολύ μικρή το χειμώνα, για τις χώρες του νότου όμως έχει τεράστια σημασία.

Έτσι λοιπόν, από λάθος (εκούσιο ή ακούσιο) η Ευρώπη αποφάσισε πως η κανονική ώρα δεν της αρέσει και πως θέλει «καλοκαίρι για πάντα», αγνοώντας τελικά πως με αυτόν τον τρόπο «σκοτεινιάζει» τα χειμωνιάτικα πρωινά όλου του νότου. Το χαμένο φως το πρωινού μάλιστα, δύσκολα θα το κερδίσουμε το απόγευμα, διότι ούτως ή άλλως νυχτώνει αρκετά νωρίς.

Μετά τη κατάργηση της χειμερινής ώρας (!), η μόνη μας ελπίδα είναι, να ζητήσει η Κομισιόν τη γνώμη των Ευρωπαίων πολιτών και για την κατάργηση της ώρας γενικότερα. Εξάλλου, μια σύμβαση είναι, για να γίνονται ευκολότερα οι υπολογισμοί στις Επιστήμες, μιας που αποδεικνύεται ότι ο χρόνος και σχετικός είναι και μη γραμμικός.

Έτσι, άνθρωποι σαν τον γράφοντα δεν θα χρειαστεί να δικαιολογηθούν ποτέ ξανά για ενδεχόμενες αργοπορίες. Ίσως θα έπρεπε να καταργηθεί και το 24ωρο και η ημέρα να διαρκεί όσο επιθυμεί ο καθένας.

Κι αν όλα αυτά φαντάζουν κάπως… δύσκολα, ελπίζω να αντιληφθεί τουλάχιστον η ελληνική κυβέρνηση την… πατάτα και να εκμεταλλευθεί τη δυνατότητα που δίνεται σε κάθε κράτος-μέλος να επιλέξει τη ζώνη ώρας που επιθυμεί, επιστρέφοντας στην Χειμερινή και παραμένοντας εκεί… για πάντα.

Μέχρι να αλλάξει η ώρα (και να μην αλλάξει ποτέ ξανά), θα πρέπει τουλάχιστον να αποφεύγουμε την ευχή «Καλό Χειμώνα». Εξάλλου (επιστρέφοντας στην ιδιότητα μου), θα πρέπει να αναφέρω ότι ο καιρός παραμένει καλοκαιρινός τουλάχιστον ως προς τις θερμοκρασίες και την επόμενη εβδομάδα, αν και οι βροχές / καταιγίδες φαίνεται επιστρέφουν τουλάχιστον στα κεντρικά και βόρεια από τα μέσα αυτής και μετά.