Η αυξομειούμενη ταχύτητα με τις αναβαθμίσεις των α/φ F-16 και της ένταξης στο F-35 έχει περιπλοκές

Αφού χθες το βράδυ εξετάσαμε τις εξελίξεις υπό την οπτική γωνία της κατά περιόδους “αεροπλανίτιδας και φρεγατίτιδας” που παθαίνουμε, με αποτέλεσμα να λησμονούμε από τον δημοσιογραφικό οίστρο τα θέματα που παρακολουθούσαμε λίγο καιρό πριν, υποσχεθήκαμε να επανέλθουμε, αφού πρώτα απευθύνθηκε έκκληση στην πολιτική ηγεσία να τελειώνει με το σίριαλ της πρόσληψης των μηχανικών που θα “τρέξουν” το πρόγραμμα της αναβάθμισης των 84 F-16 στο κορυφαίο επίπεδο “V”. Το F-16 Block 70/72 (όπως έχουμε διευκρινίσει το “0” μπαίνει όταν οι κινητήρες του F-16 προέρχονται από την Geleral Electric και το “2” όταν κατασκευαστής τους είναι η Pratt & Whitney).

Με τι άλλο είχαμε όμως ασχοληθεί και το… παρατήσαμε; Με την αναβάθμιση των 37-38 F-15 Block 50 σε F-16 Block 50++ Advanced. Με απλά λόγια δηλαδή, σε επίπεδο καλύτερο από αυτό της κορυφαίας διαμόρφωσης του F-16 που διαθέταμε στο ελληνικό οπλοστάσιο, προ της απόφασης για αναβάθμιση 84 μαχητικών του τύπου σε F-16V.

Μετά από μια περίοδο κατά την οποία το θέμα είχε “λασπώσει” στους διαδρόμους του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας (ΓΕΑ), είχαμε γράψει για την ταχύτητα με την οποία είχε αρχίσει να κινείται η διαδικασία. Είχαμε εξηγήσει πολλές φορές για ποιους λόγους, επιχειρησιακούς και οικονομικούς, η απόφαση είναι μονόδρομος. Η δε αυξομείωση της ταχύτητας προώθησης του προγράμματος, απλώς αποδεικνύει την ικανότητα των Γενικών Επιτελείων να διεκπεραιώσουν ταχύτατα τις προβλεπόμενες διαδικασίες, όταν δοθεί το “πράσινο φως” από την πολιτική ηγεσία.

Κατά συνέπεια και με βάση την ανωτέρω παρατήρηση, η απουσία ειδήσεων σε αυτό το θέμα, θα πρέπει να οδηγήσει στο ασφαλές συμπέρασμα, ότι το “φρένο” ενεργοποιήθηκε από την πολιτική ηγεσία. Όπως ακριβώς είχε δοθεί και εντολή να πατηθεί “γκάζι”…

Μετά από μια φρενίτιδα δυο περίπου εβδομάδων, όπου το θέμα προχώρησε θεαματικά, περνώντας από το Ανώτατο Αεροπορικό Συμβούλιο (ΑΑΣ), από το Συμβούλιο Αρχηγών Γενικών Επιτελείων (ΣΑΓΕ) και από το Συμβούλιο Άμυνας (ΣΑΜ), όπου συνυπάρχει η πολιτική με τη στρατιωτική ηγεσία, ακολούθησαν η Κεντρική Γνωμοδοτική Επιτροπή Προμηθειών (ΚΓΕΠ) της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Επενδύσεων και Εξοπλισμών (ΓΔΑΕΕ), αλλά και η αρμόδια επί των Εξοπλισμών Επιτροπή του ελληνικού Κοινοβουλίου. Αίφνης, έκτοτε, σιγή ασυρμάτου (λόγω της αεροπορικής φύσεως του αντικειμένου, έναντι της “σιγής ιχθύος” που κρίνεται καταλληλότερη στα ναυτικά θέματα… αστειευόμαστε).

Πρόκειται δηλαδή για άλλο ένα απολύτως απαραίτητο πρόγραμμα που δεν θα προωθήσει απλώς τον περιορισμό της πολυτυπίας στην Πολεμική Αεροπορία, δεδομένο το οποίο αυξάνει θεαματικά, αν και αθέατα στους πολλούς το κόστος. Δυστυχώς, ο χρόνος μετρά αντίστροφα σε βάρος μας. Το όριο επιχειρησιακής ζωής των συγκεκριμένων αεροσκαφών εξαντλείται και δεν θα υπάρχει λύση άλλη από την απόσυρση.

Το δε κόστος αντικατάστασης από νέα μαχητικά, είναι δυσανάλογα υψηλό. Ενώ αναβαθμίζοντάς τα με πολύ πιο σύγχρονα συστήματα που ήδη διαθέτουμε, θα ήταν πολύ χαμηλό για τα δεδομένα των σύγχρονων μαχητικών αεροσκαφών, ενώ θα παραμείνουν κυριολεκτικά στην πρώτη γραμμή για δυο δεκαετίες, με κόστος μικρότερο του ενός έκτου (!) της αγοράς καινούργιων αεροσκαφών.

Ένας υπολογισμός που πιθανότατα είναι εξαιρετικά μετριοπαθής, εάν υπολογίσει κανείς ότι το κόστος για την αναβάθμιση καθενός θα είναι χαμηλότερο των 10 εκατ. ευρώ ανά αεροσκάφος, τη στιγμή που για να αγοραστεί καινούργιο μαχητικό, αντίστοιχων τουλάχιστον δυνατοτήτων με τα F-16 της επιδιωκόμενης διαμόρφωσης, θα πρέπει να δαπανηθεί ανά μονάδα, ποσό που θα κυμανθεί κάπου μεταξύ 60-80 εκατ. ευρώ!

Η εξαιρετική κατάρτιση περί τα οικονομικά του επιτελείου του σημερινού “ενοίκου” του Μεγάρου Μαξίμου δεν αφήνει περιθώρια αμφιβολίας για το αν γίνεται αντιληπτή η ισχύς του επιχειρήματος. Και όλα αυτά σε συνδυασμό με δεδομένο ότι η Ελλάδα με τον έναν ή τον άλλον τρόπο θα πρέπει να βρει τον τρόπο να διατηρεί 200 μαχητικά πρώτης γραμμής στο οπλοστάσιο τα επόμενα χρόνια. Εκ των οποίων η ιδανική διαθεσιμότητα σύμφωνα με τα ΝΑΤΟϊκά στάνταρ θα πρέπει να είναι 75%. ιδανική σημαίνει ότι η πιθανότητα επίτευξης του στόχου είναι χαμηλή…

Τον αριθμητικό υπολογισμό τον έχουμε κάνει αναλυτικά. Όχι φυσικά για να “μορφώσουμε” τους κρατούντες που λογικά τα γνωρίζουν καλύτερα από εμάς, αλλά για να εξηγήσουμε στους αναγνώστες μας την εμμονή στο οικονομικό σκέλος. Η ιδιαίτερη οικονομική κατάσταση της τελευταίας δεκαετίας τουλάχιστον, απαιτεί έξυπνες λύσεις και όχι τη νοοτροπία του παρελθόντος, του “περιμένω διότι θα αγοράσω μόλις μπορέσω το καλύτερο“…

Είναι αυτό ακριβώς το επιχείρημα που μας έχει οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι θα ήταν λάθος να μείνουν εκτός εκσυγχρονισμού τα F-16 Block 30. Διότι εδώ το κόστος είναι σκανδαλωδώς χαμηλό για μαχητικό αεροσκάφος. Και για να μην θεωρηθεί ότι υπερβάλουμε, ιδού…

Έχοντας υποστεί δύο προγράμματα δομικών αναβαθμίσεων (Falcon Up & Falcon Star) και έχοντας διαθέσιμα απάρτια για την αναβάθμιση άλλων 47 μαχητικών αεροσκαφών (περισσεύουν και καμιά δεκαριά “σετ” εάν αναβαθμιστούν όλα τα F-16 Block 30 εάν αφαιρεθούν οι απώλειες), το κόστος θα είναι σημαντικά χαμηλότερο των Block 50 που απαιτούν και δομικές παρεμβάσεις!

Αυτά μπορούν να αξιοποιηθούν επιχειρησιακά με αξιώσεις για την καθημερινή “λάντζα” στο Αιγαίο ώστε να μην καταπονούνται τα νεότερα, αλλά και να εξελιχθούν σε ένα ιδιαίτερα φονικό εργαλείο σε συνδυασμό με νέα όπλα όπως π.χ. οι συλλογές Spice των Ισραηλινών, ή άλλα που θα αποκτήσει από τις ΗΠΑ η Πολεμική Αεροπορία και θα τα εξειδικεύσει στον ρόλο που θα επιλεγεί για τις πολεμικές Μοίρες των F-16 Block 30.

Επειδή όμως πολύς λόγος γίνεται και για την προοπτική πώλησής τους για να χρηματοδοτηθεί η αγορά άλλων πιο σύγχρονων, το επιχείρημα υπέρ του εκσυγχρονισμού τους παραμένει ισχυρό. Ενδεχομένως δε καθίσταται και ισχυρότερο. Το ερώτημα στο οποίο οφείλουν να αναζητήσουν την απάντηση, είναι πόσο πιο ακριβά θα κοστίζουν αναβαθμισμένα στην αγορά. Διότι σύμφωνα με τις δικές μας πληροφορίες, η απάντηση θα τους εκπλήξει.

Κι αν ο αντίλογος είναι “μπορεί τον εκσυγχρονισμό να μας τον πληρώσει αυτός που θα τα επιλέξει για αγορά”, θα αντιτείνουμε: Για ποιον λόγο αυτός που θα τα επιλέξει να μην επιθυμεί η αναβάθμιση να γίνει σε δική του εταιρία με την παράλληλη μεταφορά τεχνογνωσίας; Είναι παράλογο; Σε αυτή την περίπτωση χαμένη δεν θα βγει η αμερικανική Lockheed Martin ως κατασκευάστρια, αλλά η ελληνική ΕΑΒ. Ας το σκεφτούμε λοιπόν σοβαρά.

Τελευταίο αλλά όχι λιγότερο σημαντικό, είναι το θέμα της εισόδου της Πολεμικής Αεροπορίας στην πέμπτη γενιά μαχητικών αεροσκαφών, δηλαδή στο εξής ένα: Στο F-35 Lightning II. Δεν θα είχαμε ίσως λόγο να ασχοληθούμε με αυτό το πρόγραμμα μετά την απόφαση για τα Rafale, έχοντας μάλιστα επιχειρηματολογήσει υπέρ της ανάγκης προμήθειας και δεύτερης Μοίρας για να έχει νόημα η μεγάλη οικονομική επένδυση που συνεπάγεται η εισαγωγή σε υπηρεσία ενός τόσο προηγμένου μαχητικού αεροσκάφους στις τάξεις της Πολεμικής Αεροπορίας.

Όμως είναι η ελληνική πολιτική ηγεσία που εγείρει το θέμα όπου σταθεί κι όπου βρεθεί, του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη συμπεριλαμβανομένου, με δεύτερο φυσικά τον αρμόδιο υπουργό Εθνικής Άμυνας, Νίκο Παναγιωτόπουλο. Το ερώτημα που θέλουμε εμείς από την πλευρά μας να θέσουμε είναι εάν αντιλαμβανόμαστε τη σημαίνει η πολυλογία για το θέμα, εάν δεν το εννοούμε σοβαρά να πάρουμε την απόφαση για να προχωρήσουμε.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι εάν θα υπήρχε περίπτωση -μικρή με τα σημερινά δεδομένα αλλά ποτέ δεν ξέρεις- επαναφοράς της Τουρκίας στο πρόγραμμα, θα ήταν κεφαλαιώδους σημασίας η Ελλάδα να έχει μπει πρώτη στον τύπο και τη γενιά αεροσκαφών που εκπροσωπεί. Έχουμε ξαναγράψει ότι πρόκειται για ένα αεροσκάφος που μπορεί να πολεμήσει ως ο “μαέστρος” μιας “ορχήστρας” μαχητικών, χωρίς να φέρει καν όπλα. Μόνο με τους προηγμένους αισθητήρες που διαθέτει μπορεί να κάνει τη διαφορά.

Είναι ηλίου φαεινότερο ότι η πολιτική ηγεσία το έχει κατανοήσει, ενώ η παρουσία στη θέση του επικεφαλής των Εξοπλισμών πολύπειρου πτεράρχου, δεν αφήνει περιθώρια να μην είναι οι σχετικές δηλώσεις απόλυτα συνειδητές και κάτι περισσότερο από ¨πολιτικές”, προϊόν θεσμικά διαμορφωμένης πεποίθησης περί των πλεονεκτημάτων που θα εξασφαλίσει η ελληνική αεροπορική ισχύς, όταν συμπεριλάβει το συγκεκριμένο οπλικό σύστημα στον επιχειρησιακό της σχεδιασμό.

Η απάντηση από αμερικανικής πλευράς για το ενδεχόμενο άμεσης αποδέσμευσης έξι μαχητικών του τύπου από την USAF (US Air Force) δεν ήταν θετική. Σκοπίμως επιλέγεται η αποφυγή του “αρνητική”, καθότι οι διαδικασίες στις ΗΠΑ είναι πολύ συγκεκριμένες, ενώ η μεταβατική περίοδος από την κυβέρνηση Τραμπ σε αυτή του Τζο Μπάιντεν, ήταν επαρκής αιτιολογία μιας γενικότερης δυστοκίας.

Εξάλλου, οι πτέραρχοι στις ΗΠΑ δεν ασχολούνται με την προώθηση του F-35 αλλά με την αμυντική επάρκεια και ετοιμότητα της USAF. Η ελληνική πρόταση δεν θα μπορούσε παρά να περάσει από τα πολιτικά “κανάλια” με έμφαση το Κογκρέσο, πλην του Λευκού Οίκου. Από εκεί και μόνον θα μπορούσε να ξεμπλοκαριστεί το θέμα.

Είναι πανομοιότυπη περίπτωση, αν και σαφώς ευκολότερο από τον διακαή πόθο των Ελλήνων ναυάρχων για τα αντιτορπιλικά κατευθυνομένων βλημάτων Arleigh Burke ως ενδιάμεση λύση, στο πλαίσιο του προγράμματος της νέας φρεγάτας του Πολεμικού Ναυτικού… Δεν είναι καν όμως αυτό το πιο σημαντικό.

Αυτό που δεν φαίνεται να γίνεται κατανοητό, είναι ότι κάθε νέα χώρα που αποφασίζει να προμηθευτεί το F-35, αυτομάτως μετατοπίζει πίσω στο χρόνο την παράδοση των ελληνικών F-35, αν και όταν τελικά αποφασιστεί! Διότι παίρνουν άλλοι προτεραιότητα στη γραμμή παραγωγής! Στο εργοστάσιο! Ήδη αποφάσισαν οι Ισραηλινοί, ενώ κάτι παρόμοιο ισχύει και για τους Νοτιοκορεάτες σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες.

Άρα, οι αναφορές ακόμα και Αμερικανών αξιωματούχων ότι για την Ελλάδα θα το δούμε μετά τη λήξη του προγράμματος αναβάθμισης των F-16 σε “V”, θα έπρεπε να ανησυχούν την ελληνική πολιτική ηγεσία. Κι όχι μόνο διότι δεν είναι δουλειά οποιουδήποτε να μας υποδείξει πότε θα ζητήσουμε να ξεκινήσουμε τη διαδικασία αυτή. Εξάλλου, την αναφορά αυτή ακολούθησε η απόφαση για τα Rafale

Ηθικόν δίδαγμα: Για να τα πάρουμε τότε που τα υπολογίζουμε, θα έπρεπε τη διαδικασία να την είχαμε ξεκινήσει με κάθε επισημότητα… χθες. Να διασφαλίσουμε ως προτεραιότητα ότι θα πάρουμε σειρά και στη συνέχεια ας κινήσουμε γη και ουρανό για να πετύχουμε τους πλέον επωφελείς οικονομικούς όρους. Ο Γάλλος πάντα θα είναι στημένος… καρτέρι στη γωνία για να εκμεταλλευτεί το όποιο λάθος. Και καλά θα κάνει εξυπηρετώντας το συμφέρον του. Ας μην ξεχνιόμαστε, ο διαγωνισμός της Κροατίας θα τελειώσει.