Γιατί οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις χάνουν σταδιακά αποτρεπτική ισχύ…

Η εγκατάσταση του τουρκικού γεωτρύπανου στη θάλασσα της Πάφου και η επίμονη ερευνητική παρουσία τουρκικών πλοίων στις θάλασσες νότια της Κύπρου δημιούργησαν τετελεσμένα και ανέτρεψαν ντε φάκτο δικαιώματα και κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας στη ζώνη αυτή. Όπως πολύ σωστά υπολόγισαν οι Τούρκοι ιθύνοντες οι αντιδράσεις από την πλευρά των ΗΠΑ, της ΕΕ, του συμμάχου –ως προς την Κύπρο και την Ελλάδα– κράτους του Ισραήλ, αλλά και οι αντιδράσεις των «απέναντι», Ρωσίας και Κίνας, περιορίστηκαν σε φραστικές καταδίκες, ενίοτε διφορούμενες.

Γράφει ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΗΣ

Επιπλέον, αυτό ίσως ούτε οι τουρκικοί σχεδιασμοί δεν το πρόβλεψαν, η κίνηση αυτή προκάλεσε μια πολύ σοβαρή διπλωματική κατοχύρωση των τουρκικών θέσεων διαμέσου της δήλωσης του Βρετανού υπουργού για θέματα Ευρώπης, κου Ντάνκαν, περί ζωνών «αμφισβητούμενης κυριαρχίας».

Σε πιο προσεκτικό μήκος κύματος, στην ίδια όμως κατεύθυνση ήταν και οι δηλώσεις του Αμερικανού Πρέσβη, κου Πάϊατ για ανάγκη συμφωνιών win-win ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία. Συνοπτικά, δεν θα ήταν υπερβολή να παρατηρήσουμε ότι η τουρκική κίνηση πέτυχε τους στόχους που είχε θέσει, ίσως και κάτι περισσότερο.

Τα όσα συνέβησαν μόνο «κεραυνός εν αιθρία» δεν θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν. Οι τουρκικές θέσεις είχαν διατυπωθεί εδώ και πολλά χρόνια και είχαν –κατά καιρούς- κατατεθεί επίσημα με χάρτες, σχέδια, παραχωρήσεις και διπλωματικές κινήσεις. Οι τουρκικές κινήσεις είχαν επίσης επίμονα προαναγγελθεί.

Η συνέπεια μεταξύ λόγων και πράξεων ήταν μάλιστα στα τελευταία χρόνια αξιοσημείωτη σταθερά της πολιτικής της Άγκυρας, γεγονός που, πέρα από τα όσα συμβαίνουν στην κυπριακή ΑΟΖ θα έπρεπε να προβληματίσει τους ιθύνοντες της Αθήνας ως προς τα όσα έχουν αναγγελθεί ότι θα συμβούν στην ελληνική ΑΟΖ. Υπήρξε δηλαδή ικανός χρόνος για να διαμορφωθούν πολιτικές αντιμετώπισης των απειλών και να εξασφαλιστούν τα μέσα για την αντιμετώπισή τους.

Όταν όμως συνέβησαν τα όσα συνέβησαν αποκαλύφθηκε σε όλο της το μεγαλείο η πικρή αλήθεια: Ούτε από την ελληνική, ούτε από την κυπριακή πλευρά υπήρχε συνεκτική προετοιμασία για την αντιμετώπιση των τουρκικών κινήσεων.

Για την ακρίβεια, το μόνο που υπήρξε ήταν το κενό. Ούτε στον τομέα των στόχων και των επιδιώξεων, ούτε στον τομέα των σχεδιασμών, ούτε στον τομέα της εξασφάλισης εργαλείων (πολιτικών, στρατιωτικών και διπλωματικών) μπορέσαμε να διακρίνουμε κάτι το συνεκτικό και προμελετημένο.

Σαθρό το ελληνικό οικοδόμημα

Ως εκ τούτου οι αντιδράσεις υπολείπονταν δραματικά της σοβαρότητας των τετελεσμένων, ήταν προβλέψιμες από την τουρκική πλευρά, και ισοδυναμούσαν με διακήρυξη αδυναμίας και παραίτησης. Πολύ απλά έστρωναν το δρόμο για το επόμενο στάδιο υλοποίησης των πολύ συγκεκριμένων και δημόσια διακηρυγμένων τουρκικών σχεδιασμών.

Είναι ενδεικτικό το γεγονός ότι το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών παρουσίασε την επομένη των αντιδράσεων με διαυγή και εκλαϊκευτικό τρόπο το σύνολο των τουρκικών θέσεων μέσα από μια σειρά χαρτών και κειμένων.

Το οικοδόμημα πάνω στο οποίο είχε κτιστεί η ελληνική και κυπριακή πολιτική αποδείχθηκε σαθρό. Στο πεδίο της διπλωματίας, των συμμαχιών δηλαδή, οι προσδοκίες της Αθήνας αποδείχθηκαν απλές φαντασιώσεις. Στους προηγούμενους μήνες η Ελλάδα, όπως και η Κύπρος είχαν επιδείξει μια συγκινητικά επίμονη δραστηριότητα στην κατεύθυνση της εξυπηρέτησης οποιασδήποτε επιθυμίας των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ ή του Ισραήλ. Διευκολύνσεις και βάσεις μοιράστηκαν απλόχερα.

Οι καταπονημένες (πολλές ιστορίες ακούγονται σχετικά) ένοπλες δυνάμεις της χώρας έτρεχαν να μετάσχουν σε οποιαδήποτε άσκηση, επιχείρηση, πρωτοβουλία, επίδειξη του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ. Ως τις ακτές της Κριμαίας έφτασαν ελληνικά πολεμικά υπονομεύοντας την παραδοσιακά μετριοπαθή πολιτική της χώρας απέναντι στη Ρωσία.

Υποτίθεται ότι όλη ετούτη η επίδειξη «προθυμίας» θα έφερνε «ανταλλάγματα» από την αμερικανική ή τη ΝΑΤΟϊκή πλευρά. Όταν ήρθε η ώρα δεν έφερε τίποτα. Δεν το περίμενε κανείς αυτό; ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΣΤΗΝ ΣΥΝΑΡΠΑΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΟ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟ – ΕΞΟΠΛΙΣΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ