Αναβαθμισμένα Μ2 Bradley για τον Στρατό; “Τσάμπα πράμα” με 5,5 εκ. ευρώ ανά μονάδα! Τα “ΛΕΩΝΙΔΑΣ”;

Μπροστά σε δυσάρεστες εκπλήξεις πρόκειται σύντομα να βρεθούν οι Επιτελείς των Ενόπλων Δυνάμεων αναφορικά με το κόστος απόκτησης και επαναφοράς σε επιχειρησιακή χρήση στρατιωτικού υλικού που κατά τα άλλα προσφέρεται από συμμαχικές χώρες έναντι συμβολικού τιμήματος.

Σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμά της ιστοσελίδας Army Technology η αμερικανική υπηρεσία στρατιωτικής συνεργασίας Defense Security Cooperation Agency (DSCA) έλαβε την έγκριση από το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ για την πώληση στην Κροατία 84 συνολικά ΤΟΜΑ τύπου Bradley M2A2 ODS εκ των οποίων τα 76 θα εκσυγχρονιστούν από την αμερικανική εταιρεία BAE Systems.

Το πακέτο με συνολικό κόστος 757 εκατομμύρια δολάρια περιλαμβάνει την πώληση 84 πολυβόλων M240, 1.103 αντιαρματικών πυραύλων TOW 2A Radio Frequency (RF), 16 πυραύλων δοκιμών TOW 2A Radio Frequency (RF), 100 πυραύλους TOW 2B RF, 8 πυραύλων αποδοχής TOW 2B RF, 500 πυραύλων TOW Bunker Buster (BB) RF, και 8 πυραύλων αποδοχής TOW BB.

Επιπλέον, το πακέτο περιλαμβάνει την αγορά εκτοξευτών καπνογόνων βομβίδων τύπου M-257 SGL, πυρομαχικών των 25 χλστ για το κύριο πυροβόλο, ασυρμάτων, εξομοιωτών, θωράκιση, το σύστημα CIV (Commander Independent Viewer), υλικά και εξοπλισμό υποστήριξης, υλικά και υπηρεσίες αναβάθμισης και συντήρησης των κινητήρων και των συστημάτων μετάδοσης της κίνησης, επιθεώρηση και επισκευή των εκτοξευτών TOW και υπηρεσίες και βοηθήματα εκπαίδευσης πληρωμάτων και τεχνικών.

Σύμφωνα με το κόστος από την πρόσφατη πώληση αριθμού πυραύλων TOW 2A RF, TOW 2B Aero RF, ΤOW 2 Bunker Buster (BB) RF στο Μπαχρέιν, εκτιμάται ότι χονδρικώς το κόστος αγοράς των 1.703 αντιαρματικών πυραύλων TOW 2A/2B Aero RF/2 Bunker Buster (BB) RF και των 32 πυραύλων αποδοχής θα κυμαίνεται στα 211 εκατ. δολάρια, ενώ το κόστος απόκτησης και εκσυγχρονισμού των 76 ΤΟΜΑ εκτιμάται ότι θα κυμανθεί στα 546 εκατομμύρια δολάρια δηλαδή 7,18 εκατομμύρια δολάρια ή 5,92 εκατομμύρια ευρώ ανα όχημα.

Εάν κρίνουμε από τα παραπάνω ο Στρατός της Κροατίας καλείται να δαπανήσει εκτός από την απόκτηση των αμερικανικών αντιαρματικών πυραύλων που θα μπορούσε να είναι ένα αυτόνομο εξοπλιστικό πρόγραμμα 5,5 εκατ. ευρώ ανά όχημα για την αναβάθμιση ενός ΤΟΜΑ ηλικίας περίπου 30 ετών.

Όμως για ποιον λόγο η περίπτωση της Κροατίας ενδιαφέρει και την Ελλάδα; Όπως ανέφερε σε σχετικό δημοσίευμα στις αρχές του χρόνου η ιστοσελίδα Δούρειος Ίππος ο Ελληνικός Στρατός (ΕΣ) απέστειλε την περίοδο εκείνη στις ΗΠΑ αίτημα για την απόκτηση 200 ΤΟΜΑ M2A2 ODS.

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα, «ακόμη και εντελώς δωρεάν να παραχωρηθούν τα οχήματα ως πλεονάζον υλικό (EDA) απαιτείται σοβαρή δαπάνη για την αποκατάστασή τους σε επιχειρησιακό επίπεδο και την δημιουργία της υποδομής υποστηρίξεως, δεδομένου ότι ενδεικτικώς, ούτε ο κινητήρας είναι νέος, ούτε υφίσταται απόθεμα πυρομαχικών πυροβόλου 25 mm.

Μια εκτίμηση κόστους 1,5 εκατ. ευρώ ανά όχημα, δεν απέχει από τα επίπεδα ρεαλισμού, γεγονός που σημαίνει ότι για τα 200 οχήματα το ύψος της δαπάνης προς επιχειρησιακή ένταξη και αξιοποίηση, θα ανέλθει στην τάξη των 500 εκατ. ευρώ

Τελικά με βάση τα νέα δεδομένα όπως αυτά προκύπτουν από την πιθανή πώληση των αμερικανικών ΤΟΜΑ στην Κροατία, η εκτίμηση του συντάκτη τον περασμένο Φεβρουάριο για το κόστος ενός ενδεχόμενου ελληνικού προγράμματος απόκτησης των M2A2 ODS ήταν μάλλον υπεραισιόδοξη αφού με απλούς υπολογισμούς και με βάση δημοσιευμένα στοιχεία η δαπάνη για την ενεργοποίηση και αναβάθμιση των 200 ΤΟΜΑ που ο ΕΣ ενδιαφέρεται να αποκτήσει εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει το 1,1 δις ευρώ.

Το ποσό αυτό κρίνεται αδικαιολόγητα υψηλό αν αναλογιστούμε ότι πρόκειται για οχήματα 30ετίας και άνω, ενώ την ίδια στιγμή ο ΕΣ έχει να καλύψει ταυτοχρόνως τεράστιες ανάγκες σε πολλούς άλλους τομείς όπως, πυρομαχικά αρμάτων μάχης, απόκτηση αεροχημάτων, νέων φορτηγών, νέων οχημάτων 4×4, νέων αντιαεροπορικών συστημάτων και συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου.

Την ίδια στιγμή που οι Επιτελείς του ΕΣ εξετάζουν την δυνατότητα αγοράς των 200 M2A2 ODS από τις ΗΠΑ καμία πληροφορία δεν υπάρχει για την πρόταση που κατέθεσε η ελληνική εταιρεία EODH για την αναβάθμιση του ελληνικής Κατασκευής ΤΟΜΠ ΛΕΩΝΙΔΑΣ 1/11 στο επίπεδο ΛΕΩΝΙΔΑΣ 300 με κλάσμα του συνολικού κόστους αναβάθμισης κάθε M2A2 ODS.

Η παρουσίαση της πρότασης της ελληνικής εταιρείας στο ΓΕΣ πραγματοποιήθηκε πριν από περίπου 7 μήνες και είχε αφήσει θετικές εντυπώσεις για ένα όχημα που έχει υπηρετήσει πιστά και με αξιοπιστία τον ΕΣ για περισσότερα από 35 χρόνια.

Όμως από την ημέρα της παρουσίασης μέχρι και σήμερα ουδεμία αντίδραση έχει προκύψει από το ΓΕΣ το οποίο αν και αναζητά λύση στο ζήτημα του εκσυγχρονισμού του υλικού που διαθέτει τελικά καταλήγει στην εξέταση ακριβών λύσεων ως εάν αυτές να είναι ο μοναδικός δρόμος που μπορεί ή τους επιβάλουν να ακολουθήσει.

Όταν τελικά οι φιλοδοξίες του ΕΣ προσκρούουν στην σκληρή πραγματικότητα τότε επικρατεί σύγχυση, προβληματισμός και απογοήτευση η οποία ακολουθείται από αδράνεια αφού απλά τα διαθέσιμα κονδύλια δεν επαρκούν για τις ξένες «δοκιμασμένες και εγγυημένες» λύσεις. Είναι όμως έτσι τα πράγματα; Είναι η απόκτηση ξένου και πανάκριβου όπως αποδεικνύεται στρατιωτικού υλικού η μόνη λύση που έχει ο ΕΣ για την αναβάθμιση των δυνατοτήτων του;

Έχει εξεταστεί από το ΓΕΣ η ελληνική πρόταση της EODH SA; Έχει κληθεί η εταιρεία να δώσει περισσότερες πληροφορίες για την πρόταση της. Έχει ασχοληθεί ο ΕΣ με την ελληνική πρόταση διεξοδικά σχηματίζοντας μια επιτροπή που θα έχει ως αποστολή την εξέταση του πακέτου αναβάθμισης του ΛΕΩΝΙΔΑΣ;

Όλα αυτά τα ερωτήματα ίσως μείνουν αναπάντητα όπως συνέβη και σε άλλα προγράμματα των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων που ελληνικές βιομηχανικές προτάσεις αγνοήθηκαν και δυστυχώς είτε προτιμήθηκαν ξένα οπλικά συστήματα, ή τελικά η αδράνεια επικράτησε του αρχικού ενδιαφέροντος.

Πραγματικά όμως ας θυμηθούμε ξανά τι περιλάβανε το ελληνικό πακέτο αναβάθμισης του ΤΟΜΠ ΛΕΩΝΙΔΑΣ και ας συγκρίνουμε τα οφέλη και το κόστος αυτής της πρότασης με την αντίστοιχη αμερικανική προς την Κροατία όπως αυτή αναλύθηκε από τα ελληνικά ΜΜE.

Η πρόταση της EODH SA σχετικά με την ευκινησία του οχήματος περιλαμβάνει την αντικατάσταση του υπάρχοντος κινητήρα των 320 ίππων με τον αμερικανικής κατασκευής 6κύλινδρο κινητήρα Cat C7 ο οποίος αποδίδει 360 ίππους. Ο νέος κινητήρας συνεργάζεται με ένα αυτόματο κιβώτιο ταχυτήτων 6 σχέσεων και τροποποιημένα υδραυλικά συστήματα.

Το πακέτο αναβάθμισης περιλαμβάνει επίσης την ενίσχυση της ανάρτηση του οχήματος με νέες ράβδους στρέψης και ψηφιοποίηση της θέσης του οδηγού. Προαιρετικά και εφόσον το επιθυμεί ο χρήστης, στο όχημα μπορεί να εγκατασταθεί σύστημα κλιματισμού, προστασίας ΡΒΧΠ, βοηθητική μονάδα παροχής ισχύος, κάμερες οπισθοπορείας και εμπροσθοπορείας σύστημα επικοινωνιών νέας τεχνολογίας, σύστημα ενδοεπικοινωνίας υψηλών αποδόσεων καθώς και Σύστημα Διοίκησης και Ελέγχου.

Για τη βελτίωση της προστασίας του οχήματος η EODH SA έχει ετοιμάσει ένα πακέτο πρόσθετης θωράκισης το οποίο εξωτερικά μπορεί να τοποθετηθεί χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία λόγω των κλίσεων που έχει το όχημα.

Αυτό περιλαμβάνει την εγκατάσταση σύνθετης πολυστρωματικής θωράκισης (Composite) και την προσθήκη εσωτερικής αντιθραυσματικής επένδυσης (Spall Liner), ενώ εφόσον ο χρήστης το επιθυμεί μπορεί να εγκατασταθεί στο όχημα και αντιναρκική προστασία καθώς και νέα καθίσματα αναρτημένα από την οροφή για την καλύτερη προστασία του μεταφερόμενου προσωπικού από τις εκρήξεις ναρκών.

Χάρις στο προτεινόμενο πακέτο, η προστασία του Λεωνίδας στο εμπρόσθιο τόξο είναι Επιπέδου 5 (Level V) και περιμετρικά Επίπεδο 4 (Level IV), γεγονός που επιτρέπει στο όχημα να ανθίσταται σε άμεσα πλήγματα από απόσταση 1 χλμ από πυρομαχικό 25 x 137 APDS-T που χρησιμοποιεί το πυροβόλο M242 Bushmaster των τουρκικών ΤΟΜΑ ACV-15.

Όσον αφορά την ισχύ πυρός του αναβαθμισμένου Λεωνίδας η EODH προτείνει τον τηλεχειριζόμενο σταθεροποιημένο πυργίσκο που από κοινού σχεδιάστηκε με εταιρεία του εξωτερικού, ο οποίος μπορεί να κατασκευαστεί στην Ελλάδα.

Ο νέος πυργίσκος δεν διαθέτει κάλαθο στο εσωτερικού του οχήματος γεγονός που επιτρέπει τη μεταφορά τουλάχιστον 8 πλήρως εξοπλισμένων στρατιωτών καθώς και του διμελούς πληρώματος του οχήματος, δηλαδή τον οδηγό και τον χειριστή του τηλεχειριζόμενου πυργίσκου.

Ο εξοπλισμός του πυργίσκου περιλαμβάνει το κύριο πυροβόλο διαμετρήματος 30 x 137 Mauser Mk30-1 Model F, το συζυγές πολυβόλο των 7,62 χλστ, συγκρότημα εκτοξευτών καπνογόνων ελληνικής κατασκευής και το συγκρότημα των αισθητήρων ημέρας/νύκτας ελληνικής κατασκευής, ενώ υπάρχει πρόβλεψη για την εγκατάσταση ενός ζεύγους εκτοξευτών αντιαρματικών πυραύλων από τα αποθέματα του Ελληνικού Στρατού ή κάποιο νέο σύστημα.

Ο πυργίσκος διαθέτει ένα Σύστημα Ελέγχου Πυρός 3ης γενιάς με σταθεροποίηση στους δύο άξονες και αυτόματη ιχνηλάτηση του στόχου που επιτρέπει στο σύστημα να πραγματοποιεί βολή εν κινήσει αξιοποιώντας τις κάμερες ημέρας, την θερμική κάμερα και το αποστασιόμετρο Laser.

Σημαντικός παράγοντας που συμβάλει στην συμπίεση του κόστους υλοποίησης του ελληνικού πακέτου είναι η ύπαρξη 120 πυροβόλων Mauser Mk30-1 Model F του συστήματος ΑΡΤΕΜΙΣ 30 το οποίο έχει αποσυρθεί από το οπλοστάσιο του ΕΣ καθώς και 100-120 επιπλέον πυροβόλων του ιδίου τύπου στις αποθήκες της κατασκευάστριας εταιρείας ΕΑΣ.

Το συνολικό βάρος του οχήματος με πλήρες φορτίο και με τον νέο τηλεχειριζόμενο πυργίσκο κυμαίνεται μεταξύ 17 και 17,5 τόνους, ενώ το κόστος αναβάθμισης ανα μονάδα θα κυμαίνεται στο 1 εκατ. ευρώ.

Η υλοποίηση του προγράμματος εκσυγχρονισμού μπορεί να πραγματοποιηθεί ακόμη και στα Εργοστάσια Βάσης του ΕΣ συμπιέζοντας ακόμη περισσότερο το κόστος προς τα κάτω, ενώ η εκτεταμένη συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας θα μπορούσε δικαίως να προσδώσει στο πρόγραμμα αυτό τον χαρακτηρισμό ως Εθνικού.

Όσο και ακούγεται υπερβολικό δεν υπάρχει σχεδόν κανένα υποσύστημα του προτεινόμενου πακέτου αναβάθμισης εκτός φυσικά του προωστήριου σκεύους που να μην μπορεί να κατασκευαστεί στην Ελλάδα από εγχώριες εταιρείες.

Σε μια Ελλάδα που δοκιμάζεται από την Πανδημία του COVID-19 τα λιγοστά χρήματα που είναι διαθέσιμα για τα προγράμματα του ΕΣ αφού τα περισσότερα θα διοχετευτούν για τα εξοπλιστικά προγράμματα του ΠΝ και της ΠΑ θα πρέπει να αξιοποιηθούν σωστά και αποτελεσματικά.  Το ΛΕΩΝΙΔΑΣ είναι ένα σύστημα για το οποίο ο ΕΣ έχει έτοιμη την υποδομή υποστήριξης, ενώ τα υποσυστήματα που θα εγκατασταθούν σε αυτό θα είναι βασικά ελληνικής κατασκευής με ό,τι αυτό σημαίνει για το κόστος και τους χρόνους υποστήριξης.

Από την άλλη πλευρά το πρόγραμμα αναβάθμισης των αμερικανικών ΤΟΜΑ περιλαμβάνει:
• την εγκατάσταση εκτοξευτών καπνογόνων M257,
• την αγορά πυρομαχικών,
• την αγορά ασυρμάτων,
• την αγορά εξομοιωτών,
• ειδικές θωρακίσεις,
• τεχνολογία Hunter/Killer, η οποία όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση της Defense Security Cooperation Agency ίσως (!) να περιλαμβάνει το εξαγωγικό ανεξάρτητο σκοπευτικό αρχηγού CIV,
• την αγορά ανταλλακτικών και εξαρτημάτων,
• εξοπλισμού υποστήριξης,
• εξοπλισμού υποστήριξης επικοινωνιών,
• αναβάθμιση/συντήρηση των κινητήρων και των κιβωτίων μετάδοσης,
• ανακατασκευή των εκτοξευτών TOW,
• υποστήριξη επιπέδου εργοστασίου βάσης,
• εργαλεία και εξοπλισμό δοκιμών,
• εκπαίδευση,
• μηχανολογικές υπηρεσίας από την κυβέρνηση των ΗΠΑ και τον εργολάβο,
• υπηρεσίες τεχνικής και διοικητικής υποστήριξης και λοιπά συναφή στοιχεία διοικητικής υποστήριξης.

Στα παραπάνω θα πρέπει να προστεθεί ότι ο κύριος εργολάβος του προγράμματος θα είναι η BAE Systems, με εγκαταστάσεις στο Γιορκ της Πενσιλβάνια και η Raytheon Missile Systems, με εγκαταστάσεις στο Τουσόν της Αριζόνα.

Εάν από τα 757 εκατ. δολάρια που κοστίζει το συνολικό πρόγραμμα απόκτησης και αναβάθμισης των Κροατικών M2A2 ODS αφαιρέσουμε το ποσό των 220 εκατ. δολαρίων που εκτιμάται ότι είναι το κόστος αγοράς των πυραύλων TOW, τότε το ποσό των 537 εκατ. δολαρίων (512 εκατ. δολαρίων εάν αφαιρέσουμε την επιδότηση 25 εκατ. δολαρίων της αμερικανικής κυβέρνησης) που απαιτείται για το πρόγραμμα αναβάθμισης των M2A2 ODS αναλογεί σε δαπάνη ύψους 5,54 εκατ. ευρώ ανά όχημα, την στιγμή που η αντίστοιχη δαπάνη για την αναβάθμιση του ΛΕΩΝΙΔΑΣ Ι/ΙΙ κυμαίνεται στο ένα εκατ. ευρώ ανά όχημα.