Η παγίδα των ρωσικών αμυντικών δαπανών, οι ελιγμοί του Βλαντιμίρ Πούτιν και οι Ινδοί με το Su-57

Για να προβαίνει ο Ρώσος πρόεδρος, Βλαντιμίρ Πούτιν, σε ανακοίνωση της πρόθεσης μείωσης των αμυντικών δαπανών της χώρας σε μια χρονική συγκυρία που έχει βάλει το σύνολο του δυτικού κόσμου απέναντί του, η εκδοχή της αντιμετώπισης σημαντικών οικονομικών προβλημάτων και προκλήσεων είναι πολύ πιο πειστική, από την εναλλακτική που θέλει τον Ρώσο ηγέτη να στέλνει με τον τρόπο αυτό «σήμα» συνδιαλλαγής στη Δύση.

Εξάλλου, αφενός μια τέτοια απόφαση εξ ορισμού δεν θα ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής στο πολύ ισχυρό στρατιωτικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα της Ρωσικής Ομοσπονδίας και αφετέρου το «αγκάθι» της Κριμαίας, το κόστος προσάρτησης της οποίας έχει πλέον γίνει δυσβάστακτο για τους Ρώσους (σ.σ. χωρίς να σημαίνει ότι θα υποχωρήσουν), διασφαλίζουν ότι εάν επρόκειτο για μήνυμα… κατευνασμού των παθών, δεν θα είχε πολλές πιθανότητες επιτυχίας.

Σα να μην έφτανε η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί, έρχονται και οι Ινδοί να πιέσουν ασφυκτικά τη Ρωσία στο κρίσιμο πρόγραμμα του μαχητικού πέμπτης γενιάς Sukhoi Su-57, καθώς διαρρέουν προς κάθε κατεύθυνση πως πλέον δεν ενδιαφέρονται, αμφισβητώντας το κατά πόσον το αεροσκάφος θα έχει χαρακτηριστικά μειωμένης παρατηρησιμότητας (stealth).

Ωστόσο, θα πρέπει να υπογραμμιστεί, ότι με βάση την εμπειρία στις εξοπλιστικές σχέσεις Ινδίας και Ρωσίας, τουλάχιστον τη μεταψυχροπολεμική περίοδο, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να πρόκειται για διαπραγματευτική στρατηγική των Ινδών, καθώς η δυσαρέσκειά τους για το μέγεθος του έργου και τη μεταφορά τεχνογνωσίας που έχουν εξασφαλίσει, δεν αποτελεί μυστικό.

Όσο δε το νέο Δελχί παρατηρεί σημάδια οικονομικής επιβράδυνσης στη Ρωσία αλλά και ανακοινώσεις περί μείωσης των αμυντικών δαπανών που καθιστούν προβληματική την υποστήριξη του προγράμματος του Su-57, το οποίο ήδη παρουσιάζει πολύ μεγάλες καθυστερήσεις, είναι λογικό τόσο το να αποφασίσει «να κατεβεί από το τρένο», όσο και το να τα παίξει όλα για όλα πουλώντας ακριβά την εξ ορισμού πολύτιμη συμμετοχή της Ινδίας στο πρόγραμμα.

Εξάλλου, οι Ινδοί νομοτελειακά σχεδόν θα αγοράσουν περισσότερα γαλλικά μαχητικά αεροσκάφη Rafale της Dassault για να μειωθεί και μόνο το κόστος ανά μονάδα αεροσκάφους, αλλά και για να καλύψουν πολύ συγκεκριμένες ανάγκες στο μέτωπο της χώρας απέναντι στην Κίνα.

Επιπρόσθετα, τον τελευταίο καιρό προβάλει ως ολοένα και πιο πιθανό σενάριο η προμήθεια έως και 200 εγχώρια αναπτυχθέντων ελαφρών μαχητικών LCA Tejas της HAL (Hindustan Aeronautics) για να καλύψουν αριθμητικά τις πολεμικές μοίρες που χρειάζονται. Το αεροσκάφος αυτό αναμένεται να είναι και πολύ φθηνότερο στη χρήση του, οπότε και ο οικονομικός παράγοντας παίζει ρόλο.

Εξάλλου, μετά την πτήση των αρχηγών της αμερικανικής και της γαλλικής Αεροπορίας με το μαχητικό, δεν υπάρχουν αμφιβολίες ότι η διαφήμιση του προϊόντος εκ μέρους του κύριου χρήστη είναι αποκαλυπτική τόσο της απόφασης να στηριχτεί, όσο και να χρησιμοποιηθεί ως διαπραγματευτικό χαρτί ως εναλλακτική λύση απέναντι στους δυνητικούς προμηθευτές προηγμένων μαχητικών, όπως οι ΗΠΑ και η Γαλλία…

Ο Βλαντιμίρ Πούτιν ανακοινώνοντας τη μείωση των αμυντικών δαπανών από φέτος, επέμεινε ότι δεν θα επηρεαστεί η αμυντική ισχύς της χώρας, κάτι πιθανό, αφού μεγάλο πρόγραμμα του εκσυγχρονισμού τους έχει ολοκληρωθεί. Αν μη τι άλλο το Κρεμλίνο συμπεριφέρεται ορθολογικά, αφού πρώτα κοιτάς το πορτοφόλι σου και μετά ξεκινάς αγορές…

Όμως τα φιλόδοξα αναπτυξιακά προγράμματα που χρειάζονται αρκετά ρούβλια ακόμα σε συνδυασμό με την κρατικοδίαιτη νοοτροπία της ρωσικής αμυντικής βιομηχανίας που προσπαθεί να αλλάξει ο Πούτιν ασκώντας ασφυκτικό έλεγχο, οδηγούν στο συμπέρασμα ότι σοβαρά προβλήματα θα αντιμετωπιστούν προσεχώς, εάν δεν αντιμετωπίζονται ήδη.

Οι ανακοινώσεις αυτές περί μείωσης των αμυντικών δαπανών έρχονται σε προφανή σύγκρουση με τα περί «αόρατων όπλων» νέας γενιάς που ανακοίνωνε λίγες μέρες νωρίτερα. Ωστόσο, οι ανακοινώσεις αυτές έμοιαζαν και ως απάντηση στις ανακοινώσεις των ΗΠΑ για την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων χαμηλής ισχύος, τακτικής χρήσεως.

Η σύγκρουση και σε επίπεδο διακηρύξεων θα συνεχιστεί. Πάντα θα πρέπει να κρατάμε στο πίσω μέρος του μυαλού μας ότι η Σοβιετική Ένωση κατέρρευσε υπό το βάρος των δυσθεώρητων αμυντικών – εξοπλιστικών δαπανών που επιβλήθηκαν από το πρόγραμμα ανάπτυξης διαστημικής αντιβαλλιστικής άμυνας, πιο γνωστό ως «πόλεμος των άστρων».

Ο Βλαντιμίρ Πούτιν ως γνήσιο τέκνο του Ψυχρού Πολέμου το γνωρίζει καλά, όπως επίσης και το ενδεχόμενο αν δούμε προσεχώς νέα χαμηλά στις τιμές των υδρογονανθράκων που θα μειώσουν περαιτέρω τα έσοδα του ρωσικού προϋπολογισμού. Προφανώς θα κάνει τα πάντα να μην επαναλάβει τα λάθη του παρελθόντος.

Διότι οι ομοιότητες στις δυο εποχές είναι σημαντικές. «Άσχετο» θεωρούσαν τον Ρόναλντ Ρέιγκαν και στο τέλος ανακάτεψε τόσο πολύ την παγκόσμια «τράπουλα» και στο τέλος κέρδισε το «παιχνίδι». Σήμερα, στα πράγματα είναι ένα θαυμαστής του Ρέιγκαν για τον οποίο επίσης λέγονται τα μύρια όσα, ενώ το βίαιο «ανακάτεμα της τράπουλας» έχει ήδη ξεκινήσει. Τα πράγματα δεν είναι απλά…