Το ΓΕΕΘΑ ως απλός… “Δεκανέας Αλλαγής”, μήπως λοιπόν το πρόβλημα είναι πολύ μεγαλύτερο;

Όπως αναφέρεται σε δημοσιεύματα «σε αλλαγές στις πρακτικές των περιπολιών στον Έβρο οδήγησε το περιστατικό της σύλληψης των δύο Ελλήνων στρατιωτικών από Τούρκους στρατιώτες, την περασμένη εβδομάδα. Σύμφωνα με εντολή του ΓΕΕΘΑ οι δυνάμεις των περιπολιών των ελλήνων στρατιωτών θα πρέπει να υπερδιπλασιαστούν.

Για την ακρίβεια, τα άτομα που συμμετέχουν σε αυτές δεν θα πρέπει να είναι λιγότερα από έξι». Εφόσον οι πληροφορίες των δημοσιευμάτων αντανακλούν τα πραγματικά δεδομένα, τότε το πρόβλημα είναι πολύ μεγαλύτερο, αφού:

>Οι διοικητές, λόχων, ταγμάτων, μεραρχιών, σωμάτων στρατού, της 1ης Στρατιάς και του ΓΕΣ και οι επιτελείς εμφανίζονται να αδυνατούν να αντιμετωπίσουν ένα κατά βάση τακτικό πρόβλημα και απαιτείται η άμεση παρέμβαση του ανώτατου διακλαδικού στρατηγείου ώστε να ευρεθεί η λύση.

Κατά συνέπεια, θα μπορούσε να υποστηριχθεί, ότι όλα τα επίπεδα διοίκησης κάτω από το ΓΕΕΘΑ, όχι μόνο αδυνατούν να «προσαρμοστούν σε ταχέως μεταβαλλόμενες καταστάσεις», αλλά και στη σχεδίαση και εκτέλεση σχετικά απλών αποστολών.

>Το ΓΕΕΘΑ, το μοναδικό και ανώτατο διακλαδικό στρατηγείο της χώρας, ασχολείται με τη σύνθεση των περιπόλων που εκτελούν αποστολές μεθοριακής επιτήρησης και ασφάλειας.

Ελπίζουμε ότι στο μέλλον δεν θα πληροφορηθούμε για την πραγματοποίηση σύσκεψης όπου θα εξεταστεί και αποφασιστεί η αντιμετώπιση προβλημάτων στην υποδομή καθημερινής διαβίωσης κάποιου από τα δεκάδες επιτηρητικά φυλάκια. Ούτε (ακόμη περισσότερο) ότι το ΓΕΕΘΑ θα αρχίζει να καθορίζει και το πρόγραμμα εκτέλεσης υπηρεσιών των μονάδων.

>Από το 2001 που επίσημα εισήχθη στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις η έννοια της διακλαδικότητας και το ΓΕΕΘΑ εξελίχθηκε στο ανώτατο διακλαδικό στρατηγείο ουδέποτε υπήρξε μεγαλύτερη υποβάθμιση του ρόλου (αποστολής) και κύρους, καθώς εμφανίζεται να ασχολείται με ζητήματα ευθύνης πολύ χαμηλότερων επιπέδων διοίκησης.

Ας δούμε όμως και τα πιο πρακτικά ζητήματα:

>Εφόσον οι περίπολοι δεν θα πρέπει να αριθμούν λιγότερα από έξι άτομα, πόσα θα πρέπει να αριθμούν οι ενέδρες;

>Γιατί οι περίπολοι να αριθμούν μόνο έξι άτομα και όχι οκτώ, 10 ή 12; Μήπως θα ήταν ασφαλέστερο να εκτελεί περίπολο διμοιρία ή λόχος ή καλύτερα και ολόκληρο τάγμα; Για να είμαστε βέβαιοι δηλαδή ότι δεν πρόκειται να… «ατυχήσουμε» εκ νέου.

>Μήπως κατά τη σύσκεψη στο ΓΕΕΘΑ εξετάστηκε και η ποσοτική διάσταση του θέματος; Δηλαδή οι μονάδες που έχουν αναλάβει την εκτέλεση των εν λόγω αποστολών μεθοριακής επιτήρησης και ασφάλειας, έχουν το αναγκαίο προσωπικό ώστε να εκπέμπουν τα περίπολα των έξι ατόμων και ταυτόχρονα να εκπαιδεύονται;

Γιατί όπως πολύ καλά γνωρίζουν άπαντες, η διακοπή -λόγω της οικονομικής κρίσης- πρόσληψης Επαγγελματικών Οπλιτών (ΕΠΟΠ), σε συνδυασμό με την εννεάμηνη θητεία και τη συνεχώς μειούμενη απόδοση των κλάσεων στρατευσίμων, έχει δημιουργήσει εφιαλτική πραγματικότητα σε ό,τι αφορά την οροφή και τα ποσοστά στελέχωσης των σχηματισμών και μονάδων.

Δυστυχώς, εφόσον τα αναφερόμενα στα δημοσιεύματα ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, το περιεχόμενο και οι αποφάσεις της σύσκεψης αποκαλύπτουν ένα ΠΟΛΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Γι’ αυτό ίσως θα έπρεπε να αφαιρεθεί άμεσα από τη διαδικτυακή πύλη του ΓΕΕΘΑ το ψηφιακό αντίγραφο της έκδοσης «Διοίκηση με Βάση την Αποστολή», που είχε εκδοθεί τον Μάρτιο του 2013, επί αρχηγίας του στρατηγού Μιχαήλ Κωσταράκου. Η έκδοση αποσκοπούσε στην εισαγωγή στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις εννοιών όπως:

>η «Auftragstaktik», δηλαδή η στρατιωτική τακτική που έχει ως βάση της το σκοπό της αποστολής,

>τον κύκλο «Παρατήρησης -Προσανατολισμού – Απόφασης – Ενέργειας», γνωστού ως “OODA loop” (Observation – Orientation – Decision – Action), που θεμελίωσε ο Αμερικανός σμήναρχος John Boyd και

>την «Πρόθεση του Διοικητή» («Commander’s Intent).

Όπως αναφέρεται στην έκδοση τα βασικά χαρακτηριστικά που διευκολύνουν την πρακτική εφαρμογή της διοίκησης με βάση την αποστολή, είναι η κατανόηση, η πρόθεση και η εμπιστοσύνη.

Ειδικότερα σε ό,τι αφορά το τελευταίο [απόσπασμα, η έμφαση έχει προστεθεί]: «…Για τις σύγχρονες διακλαδικές δυνάμεις, η διοίκηση με βάση την αποστολή απαιτεί εμπιστοσύνη προς κάθε κλιμάκιο της δύναμης. Η δημιουργία του αισθήματος της εμπιστοσύνης προς υφιστάμενους και εταίρους, αποτελεί ίσως την πιο σημαντική ενέργεια του διοικητή.

»Δεδομένης της ανάγκης για ανάπτυξη μεγαλύτερης ταχύτητας στους ανταγωνιστικούς κύκλους της λήψης αποφάσεων, είναι ξεκάθαρο ότι στις σύγχρονες διακλαδικές δυνάμεις, οι επιχειρήσεις θα κινούνται με την “ταχύτητα της εμπιστοσύνης…”».

Με βάση το ανωτέρω θεωρητικό πλαίσιο, η εμπλοκή του ΓΕΕΘΑ στα των περιπόλων, μπορεί να εκληφθεί ως ΈΛΛΕΙΨΗ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ ΣΕ ΚΑΘΕ ΚΛΙΜΑΚΙΟ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΗΣ.

Άξια μνείας είναι όμως και η ακόλουθη αναφορά της έκδοσης:

«…Οι δυνάμεις που επιχειρούν θα χρειαστούν ενότητα προσπαθειών και έγκαιρη εκτέλεση. Αυτά τα χαρακτηριστικά πρέπει ωστόσο να προκύψουν χωρίς υπερ-συγκεντρωτισμό.

…Οι μονάδες μικρότερου μεγέθους, οι οποίες έχουν τη δυνατότητα διεξαγωγής αποκεντρωμένων επιχειρήσεων σε τακτικό επίπεδο με επιχειρησιακές/στρατηγικές επιπτώσεις, θα αποτελούν πλέον τον κανόνα.

Ο συντονισμός χρόνου και ρυθμού με διευρυμένο χώρο ελιγμού (συμπεριλαμβανομένου του κυβερνοχώρου), επιφέρει επιπλέον πολυπλοκότητα στις ενέργειες συνέργειας και ολοκλήρωσης και επηρεάζει και το χώρο και το χρόνο…»

Το 1999 o στρατηγός Charles C. Krulak, τότε Διοικητής (Commandant of the Marine Corps) του Σώματος των Πεζοναυτών των ΗΠΑ, αναφέρθηκε στον «στρατηγικό δεκανέα» («strategic corporal»). Δηλαδή του μικρού επιπέδου ηγήτορα που οι κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων, λαμβανόμενες από αυτόν αποφάσεις σε σύντομο χρόνο έχουν στρατηγικές επιπτώσεις.

Με την αναφορά του αυτή ο στρατηγός Krulak επιθυμούσε να προσδώσει κατεύθυνση και περιεχόμενο στον μετασχηματισμό της στρατιωτικής δύναμης που το μεταψυχροπολεμικό περιβάλλον επιχειρήσεων επέβαλε.

Δυστυχώς, το 2018 με την εντολή καθορισμού της σύνθεσης των μεθοριακών περιπόλων το μοναδικό ανώτατο διακλαδικό στρατηγείο των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, το ΓΕΕΘΑ, εκτρέπεται στον μετασχηματισμό του σε… «Δεκανέα Αλλαγής».