Ελληνοτουρκικά: Οι δυο “σχολές σκέψεις”… κατευνασμός & ανταπόδοση

Στις δεκαετίες που έχουν μεσολαβήσει από το 1973, όταν η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με τη σύγχρονη φάση του τουρκικού επεκτατισμού, έχουν διαμορφωθεί δύο σχολές σκέψεως για το πως πρέπει να χειρίζεται τα ελληνοτουρκικά. Η πρώτη υποστηρίζει ότι χρειάζεται κατευνασμός και αυτοσυγκράτηση, επειδή δεν συμφέρει την Ελλάδα να αντιπαρατεθεί και να οδηγηθεί σε σύρραξη με την Τουρκία. Κατά συνέπεια, πρέπει να αποφευχθεί πάση θυσία η κλιμάκωση.

Ο κατευνασμός ως προσωρινή τακτική είναι θεμιτός. Ως μόνιμη στρατηγική επιλογή, όμως, το μόνο που καταφέρνει είναι να αγοράζει χρόνο μέχρι τον πόλεμο. Και η Τουρκία των κεμαλιστών και η Τουρκία του Ερντογάν, με τον τρόπο της η καθεμία, επιχειρούν να εγγράψουν επεκτατικές υποθήκες στο Αιγαίο και όχι μόνο.

Ο σημερινός Τούρκος πρόεδρος, μάλιστα, ζητάει την αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάννης, επιδιώκοντας να κατοχυρώσει και με διεθνή συνθήκη τις ηγεμονικές βλέψεις της Άγκυρας στην ευρύτερη περιοχή. Κρίνοντας από τη ρητορική, αλλά κυρίως από τις πράξεις, είναι βάσιμο να εκτιμήσουμε πως η τουρκική ηγεσία θα ανεβάζει την ένταση μέχρι να επιτύχει τον στόχο της.

Η δεύτερη σχολή σκέψεως υποστηρίζει ότι ο μόνος τρόπος ανασχέσεως του τουρκικού επεκτατισμού είναι η στρατηγική της άμεσης ανταποδόσεως, του «οφθαλμόν αντί οφθαλμού». Με άλλα λόγια, μόνο εάν η Άγκυρα πεισθεί πως θα έχει και η ίδια κόστος θα αυτοσυγκρατηθεί. Η στρατηγική αυτή έχει αποδειχθεί πως διεθνώς έχει καλύτερα αποτελέσματα, αλλά στη συγκεκριμένη περίπτωση ενέχει πρόβλημα.

Η άμεση ανταπόδοση μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε ανεπιθύμητη κλιμάκωση μιας κρίσεως. Για να συρρικνωθούν οι πιθανότητες μίας τέτοιας εξέλιξης είναι απαραίτητο να λειτουργούν δίαυλοι επικοινωνίας σε ανώτατο επίπεδο, οι οποίοι σε περίπτωση ενός επεισοδίου, μπορούν να θέσουν υπό έλεγχο την κρίση.

Αυτό, ωστόσο, προϋποθέτει ότι υπάρχει η αναγκαία βούληση και στις δύο πλευρές, κάτι που δεν είναι σίγουρο ότι ισχύει πάντα. ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΙΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΘΕΙ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΡΗ ΠΗΓΗ