Αποδομώντας σημείο προς σημείο την κυβερνητική προπαγάνδα για τη συμφωνία

Μετά την οριστικοποίηση της συμφωνίας για το Μακεδονικό, η κυβέρνηση Τσίπρα έδωσε στη δημοσιότητα non paper, στο οποίο παραθέτει 16 ισχυρισμούς για το πως η συμφωνία εξυπηρετεί τα εθνικά συμφέροντα. Αντί για γενικόλογες κριτικές, τους παραθέτω έναν προς έναν (αριθμημένους και με πλάγια γράμματα), προσθέτοντας κάτω από τον καθένα τον δικό μου σχολιασμό.

Γράφει ο Σταύρος Λυγερός
ΠΗΓΗ: SLpress

Ουσιαστικά, πρόκειται για μία αποδόμηση της κυβερνητικής προπαγάνδας, η οποία επιχειρεί με μισές αλήθειες και αποσιωπήσεις να εξωραΐσει τη συμφωνία που θα υπογράψει τις επόμενες ημέρες στις Πρέσπες.

Οι κυβερνητικοί ισχυρισμοί και τα δικά μου σχόλια έχουν ως εξής:

1. Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΝΕΤΑΙ ΑΠΟΛΥΤΑ ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΗ ΓΙΑ ΣΥΝΘΕΤΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΜΕ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΓΙΑ ΧΡΗΣΗ ERGA OMNES, ΠΟΥ ΔΙΑΤΗΡΕΙ Η ΧΩΡΑ ΕΔΩ ΚΑΙ 20 ΧΡΟΝΙΑ.

Εθνική γραμμή υπήρξε στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν στη σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών υπό τον τότε Πρόεδρο Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Καραμανλή αποφασίσθηκε η γραμμή «ούτε Μακεδονία ούτε παράγωγα». Στη συνέχεια, η απόφαση αυτή παραβιάσθηκε στην πράξη από τις θέσεις που υιοθέτησε η Ελλάδα στις διαπραγματεύσεις με την ΠΓΔΜ.

Μπορούμε πάλι να μιλήσουμε για εθνική γραμμή, χωρίς αυτή να προσλάβει ποτέ θεσμικό χαρακτήρα, το 2008, όταν η Ελλάδα δεν επέτρεψε την ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ. Τότε ουσιαστικά υιοθετήθηκε η θέση «σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό», χωρίς, όμως, να ξεκαθαρίζεται σαφώς εάν θα είναι και για εσωτερική χρήση.

Ο όρος erga omnes είχε χρησιμοποιηθεί, αλλά συχνά με πονηρό τρόπο: για όλες τις διεθνείς χρήσεις! Αναφορικά με την ταυτότητα, χωρίς να έχει γίνει ειδική συζήτηση, υπήρχε σαφής αντίθεση στο να ονομάζονται «Μακεδόνες» και η γλώσσα τους «μακεδονική».

Συμπερασματικά, με την τωρινή συμφωνία ο όρος για erga omnes εκπληρώνεται. Παραβιάζεται, όμως, η εθνική γραμμή με την αποδοχή του ονόματος «Μακεδόνες» και «μακεδονική» γλώσσα.

2. Η ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ERGA OMNES ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΜΕΓΑΛΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΔΕΔΟΜΕΝΟΥ ΟΤΙ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΕΙΧΕ ΓΙΝΕΙ ΑΠΟΔΕΚΤΟ ΟΥΤΕ ΩΣ ΒΑΣΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗΣ. ΑΥΤΟ ΣΗΜΑΙΝΕΙΟΤΙ ΟΙ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΘΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΤΟ ΣΥΜΦΩΝΗΘΕΝ ΟΝΟΜΑ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΤΟΥΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΣΤΟΥΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ, ΣΤΑ ΔΙΕΘΝΗ FORA ΚΑΙ ΣΤΑ ΔΙΕΘΝΗ ΕΓΓΡΑΦΑ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ.

Αναμφισβήτητα το erga omnes αποτελεί ένα θετικό στοιχείο που δεν υπήρχε στις διαπραγματεύσεις Αθήνας-Σκοπίων πριν το 2008. Το κέρδος αυτό, ωστόσο, δεν προέκυψε από τη διπλωματική ικανότητα των Τσίπρα και Κοτζιά. Προέκυψε, επειδή η ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ προϋποθέτει συμφωνία με την Ελλάδα.

Η κυβέρνηση Ζάεφ δεν είχε το περιθώριο να αγνοήσει τις δυτικές πιέσεις. Είναι ακριβώς γι’ αυτό που το erga omnes μπορούσε να κερδηθεί, χωρίς να αποδεχθούμε τα ονόματα «Μακεδόνες» και «μακεδονική» γλώσσα. Εκτός αυτού υπάρχει και ένα ζήτημα με την εφαρμογή του erga omnes.

Η συμφωνία προβλέπει πως η αλλαγή των εγγράφων συνδέεται με την πρόοδο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, η οποία, όμως, δεν εξαρτάται από την Ελλάδα. Δηλαδή, εάν για διάφορους λόγους οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις δεν προχωρήσουν, η Βόρεια Μακεδονία θα έχει ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, αλλά η αλλαγή των εγγράφων δεν θα ολοκληρωθεί.

3. ΤΟ ΟΝΟΜΑ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΒΟΡΕΙΑΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ», ΠΟΥ ΘΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΕΤΑΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΩΣ «SEVERNA MAKEDONJA» ΒΑΖΕΙ ΤΕΛΟΣ ΣΤΟΝ ΑΛΥΤΡΩΤΙΣΜΟ ΠΟΥ ΕΝΕΙΧΕ Η ΟΝΟΜΑΣΙΑ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ», ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΑΠΟΤΕΛΟΥΣΕ ΤΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΓΕΙΤΟΝΟΣ ΚΑΙ ΜΕ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΕΙΧΕ ΗΔΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΤΕΙ ΑΠΟ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΠΟ 140 ΚΡΑΤΗ ΣΕ ΔΙΜΕΡΕΣ ΕΠΙΠΕΔΟ, ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΟΠΟΙΩΝ ΤΙΣ ΗΠΑ, ΤΗ ΡΩΣΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΙΝΑ.

Ο αλυτρωτισμός θα ακυρωνόταν εάν ταυτοχρόνως με το κρατικό όνομα Βόρεια Μακεδονία για όλες τις χρήσεις, η συμφωνία προέβλεπε ότι οι πολίτες του γειτονικού κράτους θα ονομάζονταν Βορειομακεδόνες και η γλώσσα της πλειονοτικής εθνότητας σλαβομακεδονική.

Όταν η Ελλάδα αποδέχεται το όνομα «Μακεδόνες» και «μακεδονική» αντί να ακυρώνει επικυρώνει τον αλυτρωτισμό. Η «μακεδονική» ταυτότητα είναι το όχημα του αλυτρωτισμού, εξίσου αν όχι περισσότερο από την κρατική ονομασία.

Είναι αληθές ότι 140 κράτη είχαν αναγνωρίσει την ΠΓΔΜ σαν «Μακεδονία». Το κρίσιμο και αποφασιστικής σημασίας, όμως, ήταν πως θα την αναγνωρίσει η Ελλάδα. Εάν δεν ίσχυε αυτό, τα Σκόπια δεν θα διαπραγματεύονταν με την Αθήνα και ούτε θα άλλαζαν το κρατικό όνομα.

Το ιδεολόγημα του Μακεδονισμού

4. Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΩΣΤΟΣΟ ΠΕΤΥΧΕ ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΟΥ ERGA OMNES ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΙΤΟΝΟΣ ΝΑ ΠΡΟΧΩΡΗΣΕΙ ΑΜΕΣΑ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ.

Erga omnes σημαίνει αλλαγή της συνταγματικής ονομασίας, η οποία γίνεται μόνο με συνταγματική αναθεώρηση. Στο πλαίσιο της αναθεώρησης θα απαλειφθούν και κάποιες αλυτρωτικές αναφορές. Θετικό μεν, μικρής σημασίας δε, επειδή με την αναγνώριση της ψευδεπίγραφης «μακεδονικής» ταυτότητας επικυρώνεται ο Μακεδονισμός.

Ο Μακεδονισμός είναι το εθνικό ιδεολόγημα των Σλαβομακεδόνων, η φαντασίωση της «διαμελισμένης μακεδονικής πατρίδας». Σύμφωνα με αυτό το ιδεολόγημα η Μακεδονία του Αιγαίου είναι υπό ελληνική κατοχή και η Μακεδονία του Πιρίν υπό βουλγαρική.

Το τρίτο τμήμα της «μακεδονικής πατρίδας», η Μακεδονία του Βαρδάρη κατάφερε να απελευθερωθεί και να γίνει ανεξάρτητο κράτος. Να γιατί ο Μακεδονισμός είναι ο πυρήνας του αλυτρωτισμού.

5. Η ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΤΕΡΑΣΤΙΑ ΝΙΚΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΔΕΔΟΜΕΝΟΥ ΟΤΙ ΔΕΝ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΤΑΝ ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΗ, ΟΠΩΣ ΑΥΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΘΗΚΕ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ 20 ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΙ ΑΚΟΛΟΥΘΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΜΕΤΕΠΕΙΤΑ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ ΠΑΣΟΚ ΚΑΙ ΝΔ, ΑΛΛΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΕ ΚΟΚΚΙΝΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΗΣ ΣΗΜΕΡΙΝΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΟΤΙ ΟΥΔΕΠΟΤΕ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝΕΧΕΙ ΣΥΜΦΩΝΗΣΕΙ ΧΩΡΑ ΣΕ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΒΑΣΕΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ.

Είναι ανακριβές ότι ουδέποτε στο παρελθόν έχει συμφωνήσει χώρα σε αλλαγή του Συντάγματός της βάσει διεθνούς συμφωνίας. Υπενθυμίζω ότι με την Ενδιάμεση Συμφωνία του 1995, η ΠΓΔΜ υποχρεώθηκε να αλλάξει το Σύνταγμά της και να απαλείψει αλυτρωτικές αναφορές. Αναφορικά με την εθνική γραμμή προανέφερα ότι ποτέ δεν διατυπώθηκε αναλυτικά. Erga omnes, όμως, όπως προανέφερα, προϋποθέτει αλλαγή συνταγματικής ονομασίας, δηλαδή αναθεώρηση του Συντάγματος.

6. Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΠΩΣ Η ΕΛΛΑΔΑ ΘΑ ΠΡΟΧΩΡΗΣΕΙ ΣΕ ΚΥΡΩΣΗ ΜΟΝΟ ΑΦΟΥ ΟΛΟΚΛΗΡΩΘΕΙ Η ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΣΤΗ ΓΕΙΤΟΝΙΚΗ ΧΩΡΑ. Η ΜΕΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΤΟ ΝΑΤΟ ΚΑΙ ΤΟ ΑΝΟΙΓΜΑ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΘΑ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΜΕ ΤΗΝ ΚΥΡΩΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΠΓΔΜ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ, Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΗΣ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΔΥΟ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΟΜΩΣ ΜΕΤΑ ΤΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ, ΚΑΘΩΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΘΑ ΠΡΟΒΛΕΠΕΤΑΙ ΡΗΤΑ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΑΚΥΡΗ ΕΑΝ ΔΕΝ ΠΛΗΡΩΘΕΙ Ο ΟΡΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ.

Θα ήταν ανόητο εκ μέρους της ελληνικής πλευράς εάν δεν το προέβλεπε. Εάν η Ελλάδα συμφωνούσε να ενταχθεί η ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ με την ψήφιση της συμφωνίας από το Κοινοβούλιο των Σκοπίων, θα υπήρχε ο εξής κίνδυνος: το δημοψήφισμα να είναι αρνητικό, η συμφωνία να ακυρωθεί, αλλά η ΠΓΔΜ να έχει ήδη ενταχθεί στη Συμμαχία.

7. ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΑΥΤΗ ΠΑΙΡΝΟΥΜΕ ΠΙΣΩ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΑΣ, ΤΑ ΣΥΜΒΟΛΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΜΑΣ ΑΦΟΥ ΣΤΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ Η ΓΕΙΤΟΝΙΚΗ ΧΩΡΑ ΑΠΟΔΕΧΕΤΑΙ ΡΗΤΑ ΤΟΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ, ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΤΟΥΣ, ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΔΙΑΒΙΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΑ, ΚΑΙ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΕΝ ΛΟΓΩ ΧΩΡΑΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΗ.

Ο ρητός διαχωρισμός είναι αναμφισβήτητα θετικός και ακυρώνει την άκρως ενοχλητική προσπάθεια, ειδικά επί κυβέρνησης Γκρουέφσκι, για σφετερισμό της αρχαίας μακεδονικής κληρονομιάς. Από την άλλη πλευρά, όταν τους χαρίζεις το όνομα «Μακεδόνες» και «μακεδονική» γλώσσα, τους επιτρέπεις να ψαρεύουν στα θολά νερά.

Οι απλοί άνθρωποι στις τρίτες χώρες, που δεν διαθέτουν ιδιαίτερη ιστορική παιδεία πιθανότατα θα θεωρήσουν τους σύγχρονους «Μακεδόνες» απόγονους των αρχαίων. Για να είμαστε δίκαιοι αυτό το πρόβλημα υπάρχει και όλα αυτά τα χρόνια που το γειτονικό κράτος είχε διεθνώς γίνει γνωστό σαν «Μακεδονία».

Εκτός αυτών, πέρα από τον σφετερισμό της αρχαίας μακεδονικής κληρονομιάς, υπάρχει και η σύγχρονη γεωπολιτική πτυχή, η ουσία της οποίας είναι η ακύρωση του ιδεολογήματος περί Μακεδονισμού. ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΚΕΡΚΟΠΟΡΤΑ ΤΗΣ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΤΟΞΙΚΟ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΘΝΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΕΓΚΥΡΗ ΠΗΓΗ